Month: December 2020

Posted in Ֆիզիկա 8

Դաս 10.

Posted on by Nare Khachatryan

   

Թեմա՝

§14. Էներգիա: Մեխանիկական էներգիա

§15.Կինետիկ էներգիա

§16.Պոտենցիալ էներգիա

1.Որ մեծությունն է կոչվում էներգիա:

Ֆիզիկական մեծությունը կոչվում է էներգիա։

2.Բերել օրինակներ, որոնք ցույց են տալիս էներգիայի և աշխատանքի կապը:

 Աշխատանք կարող են կատարել ինչպես շարժվող, այնպես էլ այլ մարմինների հետ փոխազդող մարմինները։

3.Ինչ միավորով է չափվում էներգիան ՄՀ-ում:

միավոր- ջոուլ

4.Մեխանիկական էներգիայի ինչ տեսակներ գիտեք:

Պոտեցիալային ուժերի ազդեցության դեպքում մարմնի լրիվ մեխանիկական էներգիան մնում է հաստատուն, այսինքն՝ պահպանվում է։ Պոտենցիալային ուժերով փոխազդող մարմինների փակ համակարգի լրիվ մեխանիկական էներգիան պահպանվում է։ Այս պնդումն անվանում են լրիվ մեխանիկական էներգիայի պահպանման օրենք։

5.Որ էներգիան են անվանում կինետիկ:

Կինետիկ էներգիա անվանում են մարմինների շարժումով պայմանավորված էներգիան։

6.Ինչ մեծություններից է կախված մարմնի կինետիկ էներգիան:

Մարմնի զանգվածի և արագության քառակուսու արտադրյալի կեսին հավասար մեծությունն անվանում են մարմնի կինետիկ էներգիա:

7. Ինչ բանաձևով է որոշվում մարմնի կինետիկ էներգիան:

E = mv2 / 2

8. Երբ է մարմնի կինետիկ էներգիան զրո:

երբ մարմինը գտնվում է դադարի վիճակում։

9.Ինչպես է փոխվում մարմնի կինետիկ էներգիան ՝

   ա. հավասարաչափ շարժման դեպքում,

   բ.  հավասարաչափ արագացող շարժման դեպքում,

   գ.  հավասարաչափ դանդաղող շարժման դեպքում:

10.Որ էներգիան են անվանում պոտենցիալ:

Մարնի

11.Բերեք պոտենցիալ էներգիայով օժտված մարմինների օրինակներ:

12.Ինչ բանաձևով է որոշվում Երկրից որոշակի բարձրությամբ մարմնի պոտենցիալ էներգիան:

13.Փոխվում է արդյոք Երկրի մակերևույթին զուգահեռ թռչող մարմնի պոտենցիալ էներգիան:

14.Մարմինն ընկնում է որոշակի բարձրությունից: Ինչպես է փոխվում նրա պոտենցիալ էներգիան անկման ընթացքում:

15.Ինչպես կարելի է համոզվել, որ սեղմված զսպանակն օժտված է պոտենցիալ էներգիայով:

16.Կատարելով անհրաժեշտ չափումներ՝ հաշվեք սեղանին դրված որևէ առարկայի պոտենցիալ էներգիան հատակի նկատմամբ:

m=7տ=7000կգ

v=35 մ/վ

Eկ=mv2/ 2

Eկ=7000 x 3 x3 =31500

Տրված է

v= 300 մ/վ

m=20գ=0,02կգ

Eկ=0.02 x 300 x 300=900

Posted in Հայոց լեզու 8
Posted on by Nare Khachatryan

Կետերը փոխարինի՛ր փակագծում տրված բառերից մեկով:

Նրա ստեղծած զարդանկար հնագույն արվեստն է հիշեցնում: (Նկարազարդ, զարդանկար)

Ծննդյան օրը փոքրիկին միՆկարազարդ գիրք նվիրեցին: (Նկարազարդ, զարդանկար)

Հագին  նախշազարդ կտորից սովորական զգեստ էր, որ նրան շատ էր սազում: (Զարդանախշ, նախշազարդ)

Տաճարի  Զարդանախշ արտացոլված է մեր երկրի բնությունը: (Զարդանախշ, նախշազարդ)

Նրա գրամեքենա  ամբողջ ցերեկը չխկչխկում էր: (Մեքենագիր, գրամեքենա)

Ինձ Մեքենագիր էջեր տվեց ու խնդրեց, որ անպայման կարդամ: (Մեքենագիր, գրամեքենա):
Գեղարվեստ արվեստի և գրականության ընդհանուր անվանումն է:(Գեղարվեստ, արվեստագետ):
Այդ արվեստագետ կենդանության օրոք չմեծարվեց;( Գեղարվեստ, արվեստագետ);

 Հնչյունափոխված արմատները գտի՛ր, գրի՛ր դրանց անհնչյունափոխ ձևերը և նոր բառերի մեջ դարձրու երկրորդ արմատ: Նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Մամռապատ, բազկաթոռ, գնդասեղ, հուզառատ, ծնունդ, սնունդ, վայրկենաչափ, գիտուն, խմբավար, շնչակտուր, 

մամռապատ- քարամամուռ

բազկաթոռ- լայնաբազուկ

գնդասեղ- երկրագունդ

հուզառատ-

ծնունդ- նորածին

սնունդ-կաթնասուն

վարկյանաչափ-երկվարկյան

գիտու-ռազմագետ

խմբավար-երգչախումբ

շնչակտուր-աստվածաշունչ

ւրկցասայլ, սրտապատառ, ցուցանակ, սիրառատ, մատենագիր, լուսամուտ:

սրտապատապատառ-

աСкрыть պжурнал сообщен

Posted in Uncategorized

Русские народные игры

Posted on by Nare Khachatryan

7-11 декабря


Обзор проекта

Игры издавна служили средством самопознания, здесь проявляли свои лучшие качества.Данный проект, осуществляемый силами учеников 8-ого класса, направлен на выявления знаний и навыков учеников.

Цели

• развитие творческих способностей, логического мышления учеников
• повышение интеллектуального и культурного уровня, расширение кругозора
• повышение интереса к учебно-познавательной деятельности, стимула
• воспитание чувства товарищества, взаимоуважения друг к другу,доброту, благородство, взаимовыручку, самопожертвование ради других

Задачи

• формирование умения работать в группе, в команде, сотрудничать
• формирование культуры общения
• умение организовать взаимосвязь своих знаний и упорядочить их
•сопоставить их с армянскими играми

Русские народные игры очень многообразны: детские игры, настольные игры, хороводные игры для взрослых с народными песнями, прибаутками, плясками. Игры издавна служили средством самопознания, здесь проявляли свои лучшие качества: доброту, благородство, взаимовыручку, самопожертвование ради других.

 Игры и условия проведения

Филин и пташки

Перед началом игры дети выбирают для себя названия тех птиц, голосу которых они смогут подражать. Например, голубь, ворона, галка, воробей, синица, гусь, утка, журавль и др. Играющие выбирают филина. Он уходит в свое гнездо, а играющие тихо, чтобы не услышал филин, придумывают, какими птицами они будут в игре. Птицы летают, кричат, останавливаются и приседают. Каждый игрок подражает крику и движениям той птицы, которую он выбрал.
На сигнал “Филин!” все птицы стараются быстрее занять место в своем доме. Если филин успеет кого-то поймать, то он должен угадать, что это за птица. Только верно названная птица становится филином.
Правила игры. Дома птиц и дом филина нужно располагать на возвышении. Птицы улетают в гнездо по сигналу или как только филин поймает одну из них.

Краски

Участники игры выбирают хозяина и двух покупателей. Остальные игроки – краски. Каждая краска придумывает себе цвет и тихо называет его хозяину. Когда все

краски выбрали себе цвет и назвали его хозяину, он приглашает одного из покупателей. Покупатель стучит: Тук, тук!

– Кто там?
– Покупатель.
– Зачем пришел?
– За краской.
– За какой?
– За голубой. Е
сли голубой краски нет, хозяин говорит: “Иди по голубой дорожке, найди голубые сапожки, поноси да назад принеси!” Если же покупатель угадал цвет краски, то краску забирает себе.

Идет второй покупатель, разговор с хозяином повторяется. И так они подходят по очереди и разбирают краски. Выигрывает покупатель, который набрал больше красок.

Если покупатель не отгадал цвет краски, хозяин может дать и более сложное задание, например: “Скачи на одной ножке по голубой дорожке”.
Правила игры. Хозяином становится покупатель, который угадал больше красок.

Задание.

  • Какие русские народные игры вы знаете? Посмотрите в интернете.
  • Малечина-калечина Малечина-калечина — старинная народная игра. …
  • Бабки На Руси «Бабки» были широко распространены уже в VI-VIII вв. …
  • Веревочка …
  • Репка …
  • Забава «Вишенка» …
  • Горелки …
  • Ручеек …
  • Кубарь
  • Поиграйте со своими братьями и сестрами, попросите взрослых снять видео ваших игр.
  • Сопоставьте их с армянскими играми.

Posted in հանրահաշիվ 8

Հանրահաշվական կոտորակներ

Posted on by Nare Khachatryan

Դաս 17 .

Հարցերի քննարկում:

Առաջադրանքներ:

Կրճատեք կոտորակը՝

Կրկնողություն, հաշվեք՝

Դաս 16.

Ամբողջ ցուցիչով աստիճանի հատկությունները

Առաջադրանքներ գրքից՝  128, 133, 134, 135, 136, 137:

a2 / 5ab 14a/21ab = 2 / 3b

b3 / 14 b 2

a3 / 32 a2

4 /8 = 1 /2

8 / 12= 2 /3

8 m3 n / m2 = 3/14

256 /924= 6

2/6=1a/ 3

Posted in Մաթեմատիկա առանց բանաձևերի 8

Մի մաթեմատիկոսի պատմություն

Posted on by Nare Khachatryan

Մասնակիցներ՝ Միջին դպրոցի 8-րդ դասարանի սովորողներ

Նպատակը՝

Կազմել նյութեր աշխարհի հայտնի մաթեմատիկոսների մասին

Խնդիրները՝

  • Զարգացնել ինքնուրույն աշխատելու հմտություններ,
  • Զարգացնել ստեղծագորածական մտքի և որոնողական կարողություններ,
  • Մեծացնել սեր և հետաքրքրություն մաթեմատիկայի նկատմամբ,

Ընթացքը՝

Սովորողն ընտրում է մաթեմատիկոսի, ում կյանքի և աշխատանքային գորոծունեության վերաբերյալ ցանկանում է տեղեկություններ իմանալ,

Որոշակի աղբյուրներից հավաքում է նյութեր մաթեմատիկոսի մասին, կազմում փաթեթ և հրապարակում բլոգում,

Հաջոևդ փուլում յուրաքանչյուրը պատմում է իր կողմից ընտրված և սիրված մաթեմատիկոսի մասին և ներկայացնում նրա մաթեմատիկական հայտնագործություններից մեկը։

Արդյունքներ

Posted in Մաթեմատիկա առանց բանաձևերի 8

Սամոսցի Պյութագորաս

Posted on by Nare Khachatryan
Pythagoras

Հույն մաթեմատիկոս Պյութագորասին շատերը համարում են աշխարհի ամենահանճարեղ մաթեմատիկոսներից մեկը: Նա ապրել է ժամանակակից Հունաստանում մ.թ.ա. 570-495 ընկած ժամանակահատվածում: Հայտնի է նաև Պյութագորյան թեորեմով: Այնուհանդերձ, որոշ աղբյուրներ կասկածի տակ են առնում, որ նա է ապացույցը գտել: Կա վարկած, որ սա ոչ թե իր հայտնաբերած, այլ իր աշակերտների հայտնաբերած թեորեմն է կամ էլ Բաուդհայանայի թեորեմը, ով ապրել է Հնդկաստանում նրանից դեռևս 300 տարի առաջ: Ով էլ որ հայտնաբերած լինի թեորեմը, այն մեծ դեր է խաղում ներկայումս, մասնավորապես տեխնոլոգիական նորամուծությունների ոլորտում: Բացի այդ` այն հիմք է ծառայել մաթեմատիկական այլ թեորեմների համար: Բայց ի տարբերություն վաղ տեսությունների մեծ մասի` այն խթանեց երկրաչափության զարգացումը և մաթեմատիկան դարձրեց ավելի բարձրահամբավ գիտություն:

Պատմաբանները ենթադրում են, որ նա ծնվել է 586-569 թվականներին: Մ.թ.ա., Հունական Սամոս կղզում (այստեղից էլ ՝ մականունը ՝ «Սամոս»): Լեգենդի համաձայն ՝ Պյութագորասի ծնողներին կանխատեսում էին, որ նրանց որդին կդառնա մեծ իմաստուն և լուսավորիչ:

Posted in Հայոց լեզու 8

Գործնական աշխատանք

Posted on by Nare Khachatryan

93.Տրվածբաղադրյալ բառերիիմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով:

Մատնաչափ, կիսագունդ, անհարթ, անտեսանելի, ինքնաշարժ, սկզբնական, արեմտաեվրոպական, աստղադիտարան, համաշխարհային, հավասարաչափ:

մատնաչափ- մատի չափ սկզբնական- սկզբին հատուկ

կիսագունդ- գնդի կես արեմտաեվրոպական- ԱրեմտաԵվորպային հատուկ

անհարթ- ոչ հարթ աստղադիտարան- աստղերը դիտելու տեղ

անտեսանելի- ոչ տեսանելի համաշխարհային- ամբողջ աշխարհով

ինքնաշարժ- ինքնուրույն շարժվող հավասարաչափ- հավասար չափող

Ամենշարքիցմիբաղադրիչընտրի´րևբաղադրյալբառերկազմի´ր (քանիսըկստացվի):

1.Ա.Թութ, կարմիր, փուշ, ոսկի, տուն, գույն, կաթ(ն), խորհուրդ:
Բ.Ան-, -յա, -ենի, -ոտ, -արան, -ավուն, -եղեն, -ավոր:
2. Ա. Գետ, կանչ, լույս (լուս), գիր (գր), սիրտ (սրտ), միտ:
Բ. Ան-, -ավոր, -ել, -ակ, -ք, -ոտ:

թութ + ենի – թթենի գետ + ակ – գետակ

կարմիր + ավուն- կարմրավուն կանչ + ել – կանչել

փուշ + ոտ- փշոտ լույս + ավոր – լուսավոր

ոսկի + եղեն – ոսկեղեն գիր + ել – գրել

տուն + ան – անտուն սիրտ + ան -անսիրտ

գույն + ավոր – գույնավոր միտ + ավոր – մտավոր

կաթն + եղեն -կաթնեղեն

Տրված բառաշարքից ընտրի՛ր ածանցավոր բառերը ե արմատն ընդգծիր:
Շապիկ, մկնիկ, զատիկ, ծաղիկ, մայրիկ, աղջիկ,շնիկ, փիսիկ, գեղեցիկ, կապիկ, փոքրիկ, սիրունիկ, կողիկ (կոտլետ), թիթեռնիկ, ծիտիկ, քթիկ, տոտիկ, մատիկ,գնդակ, գետակ, վանդակ, ելակ, կատակ, նապաստակ, առվակ, զավակ, բակ, գուշակ, որդյակ, դղյակ, կտակ, պատանյակ, թիակ, թակ, բլրակ, վարդակ, սոխակ, մահակ, մոծակ,գայլուկ, բուկ, մանուկ, գառնուկ, ձագուկ, ձուկ, ձիուկ, բազուկ, մուկ, աղմուկ, հատուկ, մարդուկ, պոչուկ, վհուկ, ձմերուկ:

Տրված կաղապարներով կազմել համածանցավոր բառեր:
Ան——ություն- անբարկություն
ան——ելի – անարժելի
ան——ական- անբարոյական
դժ——-ություն- դժգոհություն
համա—ություն – համաձայնություն
համա—ցի- համադասարանցի
հակա—ություն –
ստոր—-յա- ստորօվկիանյա
փոխ——ություն: – փոխազդեցություն

Posted in Կենսաբանություն 8

Ականջ

Posted on by Nare Khachatryan

Ականջ, լսողության և հավասարակշռության օրգան, որի միջոցով ընկալվում են ձայնային ազդանշանները և այնպիսի գրգիռներ, որոնք առաջանում են մարմնի դիրքի փոփոխության ժամանակ։ Կաթնասունների ականջների կառուցվածքը գրեթե միանման է։ Չնայած սողունները, երկկենցաղները և թռչունները նույնպես օժտված են գերազանց լսողությամբ, սակայն նրանց լսողության օրգանների կառուցվածքը տարբեր է։ Որոշ միջատների լսողության օրգանները տեղադրված են մարմնի կամ վերջույթների վրա։

Լսողությունը կարևոր դեր ունի մարդու կյանքում։ Լսողությունը և խոսքը կազմում են մարդկանց փոխհարաբերությունների հիմքը, առանց որի անհնար կլիներ հաղորդակցվել աշխատանքային գործունեության ընթացքում և հասարակական կյանքում։ Լսողությամբ մարդն ընկալում է տարբեր ձայներ, որոնք ազդարարում են շրջապատող միջավայրում կատարվող իրադարձությունները. անտառի խշշոցը, ծովի ձայնը, թռչունների դայլայլը, և աշխարհի մասին մեր ընկալումը դառնում է ավելի պարզ և հարուստ։ Լսողության կորուստը կարող է առաջացնել փոփոխություններ մարդու վարքագծում։Մարդու լսողության օրգանը կազմված է երեք բաժիններից՝ արտաքին, միջին և ներքին ականջից։

Արտաքին ականջ

Արտաքին ականջը ներառում է ականջախեցին և լսողական արտաքին անցուղին։

Խեցին մաշկով պատված աճառային թիթեղ է, որի միայն ականջաբլթակ կոչվող մասն է աճառազուրկ։ Շատ կենդանիների ականջախեցին շարժուն է և օգնում է որսալ նույնիսկ ամենացածր ձայնը։

Մարդկանց ականջախեցին ձայնային տատանումները հաղորդում է լսողության արտաքին անցուղուն, որն ունի 3 սմ երկարություն, պատված է մաշկով, որն ունի մազեր և ականջածծումբ արտադրող ճարպագեղձեր։ Այդ գեղձերի արտազատուկն ունի պաշտպանական նշանակություն (բնական պայմաններում չորանալով՝ ծամելիս, խոսելիս և այլն աստիճանաբար ինքնուրույն դուրս է գալիս), սակայն ավելցուկը կարող է խցանել լսողական անցուղին՝ առաջացնելով ականջի ծծմբախցան։

Արտաքին լսողական անցուղին լայն է, բայց մոտավորապես կենտրոնում բավականին նեղանում է և դառնում նեղուցանման։ Դա պետք է նկատի ունենալ ականջի օտար մարմինները հեռացնելիս։ Արտաքին լսողական անցուղու առջևի պատը սահմանակից է ստորին ծնոտի հոդին, ուստի դրա բորբոքման ժամանակ բերանը բացելիս ականջը ցավում է։ Արտաքին լսողական անցուղուց ներքև հարականջային թքագեղձն է։

Արտաքին լսողական անցուղին ավարտվում է թմբկաթաղանթով, որը միջին ականջը սահմանազատում է արտաքինից։

Միջին ականջ

Միջին ականջը օդակիր խոռոչների և խորշիկների համակարգ է, որը տեղավորված է քունքոսկրի հաստության մեջ։ Միջին ականջում գտնվում են լսողական ոսկրիկները՝ մուրճը, սալը, ասպանդակը, որոնք թմբկաթաղանթի տատանումները հաղորդում են ներքին ականջին։

Միջին ականջի խոռոչը լսողական (եվստախյան) փողով հաղորդակցվում է քթըմպանի հետ։ Լսողական փողով թմբկաթաղանթի մեջ օդ է մտնում, որի շնորհիվ թմբկաթաղանթի վրա ընկնող ճնշումը հավասարվում է արտաքին լսանցքի ճնշմանը։ Եթե թաղանթի երկու կողմերում ճնշումների տարբերությունը մեծ է, թաղանթը կարող է պատռվել։ Խորհուրդ է տրվում պայթյունի, հրաձգության դեպքում բերանը բացել, որպեսզի լսողական փողով օդն անցնի թմբկախոռոչ և թմբկաթաղանթի երկու կողմերում ճնշումները հավասարվեն։ Միջին ականջը ներքին ականջից բաժանող թիթեղում գտնվում են նուրբ թաղանթով ձգված երկու պատուհան՝ կլոր և ձվաձև։

Ներքին ականջ

Ներքին ականջը գտնվում է քունքոսկրի բրգի հաստության մեջ և իրենից ներկայացնում է հեղուկով լցված խոռոչների և գալարուն խողովակների համակարգ՝ ոսկրային լաբիրինթոս։ Ներքին ականջը բաղկացած է անդաստակից, խխունջից և 2 պարկիկներով 3 կիսաշրջանաձև խողովակներից (հավասարակշռության օրգան)։ Խխունջը պարուրաձև ոսկրային խողովակ է, որի պարույրների թիվը մարդու մոտ 2,5 է։ Խխունջում տեղակայված են լսողական ընկալիչներ՝ մազակազմ էպիթելային բջիջներ, որոնց միջոցով ականջախեցին, լսողական անցուղին, թմբկաթաղանթը և լսողական ոսկրիկները փոխանցում են ձայնային ալիքները։ Այնուհետև ձայնային գրգիռները, վերափոխվելով նյարդային գրգիռների, լսողական նյարդով (բաղկացած ձայնազգաց բջիջների ելուստներից) հաղորդվում են գլխուղեղի կեղև, որտեղ տեղի է ունենում ձայների բարձրագույն վերլուծություն՝ լսողության զգացողություն։

Մարդու ականջն ընկալում է միայն 16-ից մինչև 20000 հց հաճախության տատանումներ՝ չնայած որոշ պայմաններում նաև գերձայնային հաճախությունները։ Քանի որ ձայնն արագ և բարձր է հասնում այն ականջին, որն ավելի մոտ է ձայնի աղբյուրին, ուստի հեշտ է որոշել դրա ուղղությունը։

Posted in հայոց պատմություն 8

Ինքնաստուգում Հայոց պատմություն

Posted on by Nare Khachatryan

Ռուսպարսկակասն առաջին պատերազ 1804- 1813

Գյուլիստան գյուղում կնքել են հաշտություն։

Այս պայմանագրով Իրանը հօգուտ Ռուսաստանի հրաժարվեց

Արևելյան Վրաստանից։

Ռուսպարսկակասն երկրորդ պատերազմ 1826-1828

Հուլիսին Աբաս-Միրզայի 60 հազարանոց բանակը

Խախտեց գյուլաստանի պայմանագիրը և մտավ Արցախ

Եվ սկսվեց նոր Ռուս-Պարսկական պատերազմը։

Ռուսթուքական -1806- 1812

Ռուսթուքական երկրորդ պատերազմ-  1828-1829

Կնքվեց հաշտության պայմանագիր Թուրքմեչա գյուղում։

Երևանը և Նախիջևանի խանութները      անցել են Ռուսաստանի գերիշխանության տակ։

Posted in Հայոց լեզու 8

Գործնական քերականություն

Posted on by Nare Khachatryan

(Մաս 2)

86.Տրվածարմատներով բաղադրյալ (բարդ և ածանցավոր) բառերկազմի՛ր` դրանքդնելով նոր բառերի սկզբում, մեջտեղում և վերջում: 

Ուղի, ուղիղ, աղտ, ախտ, ուղտ, ուխտ, թիռ, թրջ(ել): 

ուղակի ճոպանուղի,

ուղիղ-ուղղական, անուղղելի , անուղղակիորեն։

աղտ-

ախտ-ախտահանիչ, ոսկրախտ,

 ուղտ – ուղտագնացություն,

ուխտ- այծաուխտ,

թիռ- Ինքնաթիռ,

87.Կետերըփոխարինի՛ր փակագծումտրված բաղադրիչներիցկազմված համապատասխանբաղադրյալ բառերով: 

Մեր … (հանուր, պետ, ություն) Հանրապետության (թռչուն, աշխարհ) թռչնաշխարհի (տար, տեսակ, ություն)տարատեսակությունը  պայմանավորված է նրանով, որ այստեղ գալիս են  (Իրան, ական)Իրանական (մեջ, երկիր, ական)միջերգրական ծովի և կովկասյան (կովկաս, յան) թռչուններ: Դրանցից համընդհանուր(համ, ընդ, հանուր) ճանաչում (ճանաչ, ում) ունեն մարդու հարևանությամբ (հարևան, ություն) ապրողները և նրանք, որոնց կենսակերպով (կենս, կերպ) առնչվում է մարդու տնտեսական(տուն, տես, ական) գործունեության հետ: 

88.Կետերըփոխարինի՛ր փակագծումտրված բաղադրիչներիցկազմված համապատասխանբաղադրյալ բառերով: 

Հողի ինքնամաքրելն(ինքն, մաքուր, ել) (հատուկ, ություն)հատկություն ունի: Դա չի նշանակում, թե կարելի է նրան չափազանց (չափ, անց) շատ ծանրաբեռնել (ծանր, բեռն, ել) օրգանական(օրգան, ական) և (ան, օրգան, ական) անօրգանական (թափ, ոն), թափոններ(բնակ, վայր) բնակավայրեր հավաքված (կենցաղ, ային) կենցաղային աղբով, որովհետև հոդի հնարավորությունները (հնար, ավոր, ություն) նույնպես (նույն, պես) անսահման (ան, սահման) չեն: Իսկ  (թափ, ոն) թաթփոն (աղտ, ոտ, (վ)ած) աղտոտված հողը սպառնում է հիվանդության (հիվանդ, ություն) առաջացման պատճառ դառնալ: 

Գետեխնիկական (գետ, տեխնիկա, ական) առաջընթացի (առաջ, ընթաց) հետ մարդիկ պիտի մտածեն արտաքին միջավայրի (մեջ, վայր) պահպանության (պահ, պան, ություն) արդյունք (արդյուն, ք) ունեցող միջոցներ ստեղծելու մասին: 

89.Բառակապակցությունների իմաստներնարտահայտի՛ր բարդբառերով: 

Երկինքը քերելու չափ բարձր- երկնաքեր

 բարի մտքով-բարեմիտ

 վատ համբավ ունեցող-վատահամբավ

հեշտությամբ թեքվող- դյուրաթեք

 խաժ աչքեր ունեցող- խաժակն

 կյանքը սիրող-կենսասեր

 հանրության կողմից-հանրային

 ճանաչված-հայտնի

կյանքով ուրախացող- կենսուրախ

90.Բառակապակցությունների իմաստներնարտահայտի՛ր բաղադրյալ բառերով: 

Մանր նկարներ անող, թռչուններ բուծելու տեղ, գյուղի տնտեսությանը հատուկ, միտք հղանալը, արդյունք ունեցող, աշխատանքը սիրելը, հավասար  կշիռ  ունենալը, բառերի մասին գիտություն: 

91.Ընղգծված բառակապակցությունների իմաստներնարտահայտի՛ր մեկականբառերով: 

Մեր ժամանակի ամենիցկարևոր  խնդիրներից մեկն այն  է, որ երկրի գնդի վրա զգալիձևով պակասել է մաքուր ջրի քանակը` նրա պաշարների ոչ խնայողաբար  օգտագործման և ջրի ամբարների ու գետնիտակի ջրերի առանցընդհատվելու աղտով լցվելու հետևանքով:
Միևնույն ժամանակ ջրի ոչ լուծելի խնդիր է առաջ գալիս այն պատճառով, որ փոխվում Է ջրի մեջ հանքային աղերի և մանրագույն (միկրո) տարրերի պարունակությունը: Սրտի և անոթների համակարգը հիվանդէ դաոնում առանց ջրում լուծված անհրաժեշտ աղերի: Ջրի փոփոխությունը բացասաբար է անդրադառնում նաև երկրի բույսերիաշխարհի ու կենդանիների վրա: 

92.Ընդգծվածբառակապակցությունների իմաստներնարտահայտի՛ր մեկականբառերով: 

ՓոքրԱսիական Եփեսոս քաղաքում հարյուր քսան տարի շարունակ մի տաճար էին կառուցում` բուսականության և պտղաբերության աստվածուհի Արտեմիսի տաճարը: Լիդիական Կրեսոս թագավորը Արտեմիսի տաճարին սյուներ էր նվիրել: Աստվածների պատկերներով մարդու հասակ ունեցող բարձրաքանդակները զարդարում էին սյուները: Կրեսոսը Եփեսոսյսւն Արտեմիսին մի ուրիշ բարձրարժեք  ունեցող նվեր էլ էր ընծաբերել` կովերի` ոսկեձուլ դրոշմապատկերներ:
Երբ աշխարհի յոթ հրաշալիքներից մեկը համարվող այդ տաճարի շինարարությունն ավարտեց գարմանք ու հիացմունք առաջացրեց բոլոր նրանց մեջ, ում վիճակվեց տեսնել մարմարիցկերտված, նուրբգեղ ունեցող շինությունը: Մ. թ. ա. 356 թ. Եփեսոսի բնակիչ ոմն Հերոստրատոս, ցանկանալով իր անունն անմահացնել, կրակի մատնեց նշանավոր սրբավայրը: Նրա հանցագործությունը բոլորին զայրացրեց: Փոքր Ասիայի բոլոր պետությունները միասին որոշեցին մոռանալ Հերոստրատի անունը: Պատմագիրներն  նույնիսկ տաճարի հրդեհի մասին գրելիս իրավունք չունեին հրդեհողի անունը նշելու: Բայց հին աշխարհի որոշ հեղինակներ, այնուամենայնիվ, պահեցին ոճրագործի անունը: