Նախագծի բովանդակությունը.
- 5֊րդ խմբի գլխավոր. ենթախմբի տարրերի ընդհանուր բնութագիրը։
- Ազոտ և ֆոսֆոր տարրերի ատոմների բաղադրությունը և էլեկտրոնային թաղանթի կառուցվածքը։
- Ազոտ, ազոտի օքսիդները. ազոտական թթուն և նրա աղերը։
- Ֆոսֆորի պարզ նյութերը` կարմիր և սպիտակ ֆոսֆոր։ Օրթոֆոսֆորական թթուն և նրա աղեը։
- Ազոտական և ֆոսֆորական պարարտանյութեր։
Թեմատիկ հարցեր և վարժություններ.
*1. Ո՞ր տարրերն են ընդգրկված 5-֊րդ խմբի գլխավոր ենթախմբում…
5 րդ խումբի գլխավոր ենթախումբը կոչվում է ազոտի ենթախումբ, որի մեջ ընդգրկված են ազոտ` N, ֆոսֆոր` P, արսեն` As, ծարիր` Sb, և բիսմութ` Bi, տարրերը:
*2. Ո՞ր տարրի մոտ է ավելի ուժեղ արտահայտված ոչ մետաղական հատկությունները ազոտի՞.թե `ֆոսֆոր՞. ինչո՞ւ. ..
Արսենն ու ծարիրը նաև մետաղական հատկություներ են ցուցաբերում,բիսմութը մետաղ է նույնպես : Ուստի ազոտնը և ֆոսֆորը տիպական ոչ մետաղներ են, ֆոսֆորի ատոմի շարավիղը կարգաթվի մեծացման հետ է կապված ,ուրեմն՝ մետաղական հատկությունները միքիչ ավելի մեծ են:
*3. Ազոտը և ֆոսֆորը համարվում են կենսական տարրեր. ինչո՞ւ. …
Այն տարրերը որոնք առաջացնում են բարդ օրգանական նյութեր որից նաև կազմված են կենդանի օրգանիզմները , կոչվում են կենսական տարրեր։ Ազոտը և ֆոսֆորը նույնպես ունեն այդպիսի հայտկություններ։
*4. Ւ՞նչ պայմաններ են անհրաժեշտ. բույսի աճի համար….
Բույսի աճման համար անհրաժեշտ է լուսասինթեզ , H2O, ածխաթթու գազ, թթվածին և այլն։Բայց դա ամենը չէ , կան 13 սննդատարրեր որոնք բաժանվում են մակրոտարրերի — N , P, K:
*5. Ւ՞նչ է պարարտանյութը. ինչպիսի՞ պարարտանյութեր գիտեք….
*6. Ի՞նչ է <<Նիտրատային աղետը>>…
Դասագրքից սովորել «Ազոտ » և «Ֆոսֆոր» թեմաները և կատարել վարժություններ՝ Էջ 95, 103. 111-֊112, 120, 124:
Նարե Խաչատրյանի բլոգ 