Posted in երկրաչափություն 8

Դաս 17 – 18

Դաս 18.



Առաջադրանքներ՝ 241, 242, 243





Առաջադրանքներ՝ 241, 242, 243

241

ա

(n – 2) x 180/n = 60


(n – 2) x 180 = 60n


180n – 360 = 60n


180n – 60n = 360


120n = 360


n = 360 : 120


n = 3


բ)

(n – 2) x 180/n = 90


(n – 2) x 180 = 90n


180n – 360 = 90n


180n – 90n = 360


90n = 360


n = 360 : 90


n = 4


գ) (n — 2) * 180/n = 135


(n — 2) * 180 = 135n


180n — 360 = 135n


180n — 135n = 360


45n = 360


n = 360 : 45


n = 8


դ) (n – 2) x 180/n = 150


(n – 2) x 180 = 150n


180n – 360 = 150n


180n – 150n = 360


150n = 360


n = 360 : 150


n = 2.4

242

 360 : 60=6


360 : 30=12


360 : 90=4


360 : 36=10


360 : 18=20


360 : 72=5

Դաս 17.

Առաջադրանքներ դասագրքից՝ 238, 239, 241

239

ա)

(3 – 2) x180=180


180 : 3 = 60

բ) (5 – 2) x180=540


540 : 5 = 108

գ)

(6 – 2) x 180=720


720 : 6 = 120

դ)

(10 – 2) x180=1440


1440 : 10 = 144

ե)

(18 – 2) x 180=2880


2880 : 18 = 160

241

ա) (n – 2) x 180/n = 60


(n – 2) x 180 = 60n


180n – 360 = 60n


180n – 60n = 360


120n = 360


n = 360 : 120


n = 3
բ)

(n – 2) x 180/n = 90


(n – 2) x 180 = 90n


180n – 360 = 90n


180n – 90n = 360


90n = 360


n = 360 : 90


n = 4
գ)

(n – 2) x 180/n = 135


(n – 2) x180 = 135n


180n – 360 = 135n


180n – 135n = 360


45n = 360


n = 360 : 45


n = 8
դ)

(n – 2) x 180/n = 150


(n – 2) x180 = 150n


180n – 360 = 150n


180n -150n = 360


150n = 360


n = 360 : 150


n = 2 , 4

Posted in ռուսերեն 8

Урок 10

Официально существуют две основные теории происхождения человека – религиознаЧя, согласно которой нас сотворил Бог по своему образу и подобию, и теория Дарвина, предполагающая, что мы произошли от обезьяны. Однако в последнее время обе гипотезы всё чаще подвергаются сомнению, так как, по мнению многих, не выдерживают никакой критики. Но если божественная воля и обезьяны не принимали участия в нашем появлении, то почему и благодаря чему мы всё-таки существуем? Собственное мнение на этот счёт имеют скептики, мечтатели, приверженцы альтернативной истории и даже некоторые ученые.

Теории

Версия с пришельцами  – одна из самых старых альтернативных версий, имеющая множество вариаций на любой вкус, начиная от «они создали нас, чтобы развеять свою бесконечную скуку» и заканчивая «мы – бракованная версия высшего разума». Кроме того, существует предположение, что пришельцы совершили на Земле вынужденную посадку, и мы – лишь их потомки. Но в целом все вариации сводятся к тому, что человек – плод труда какой-то внеземной цивилизации.

Матрица и ей подобное. Тут всё ещё интереснее. Одни – очевидно не без влияния одноименного фильма – предполагают, что наш мир ненастоящий. Другие считают, что вся существующая физическая реальность, включая наше тело, – лишь своеобразная «площадка для игр», созданная нами же для получения дополнительного жизненного опыта и навыков. На самом же деле мы – либо бестелесные энергетические сущности, либо просто выглядим совсем иначе.

Акватическая теория, по данным некоторых источников, предложена биологом Алистером Харди. В основе теории лежит гипотеза Дарвина, однако отличие человека от других приматов в данном случае обосновывается тем, что одним из наших предков был гидропитек (обезьяна-амфибия), который вёл водный образ жизни.

Потомки рукокрылых. Говорят, что когда-то на Земле жили существа, сочетающие в себе черты человека и птицы, похожие на гарпий из древних мифов. Как конкретно они эволюционировали в человека – неизвестно. Заметим здесь, что зафиксированы свидетельства очевидцев, утверждающих, что полулюди-полуптицы до сих пор существуют.

Андрогины. Существует старинная греческая легенда о том, как первоначально боги сотворили расу людей, имевших и мужские, и женские признаки. Но эти создания были слишком сильны и посягали на власть богов. Тогда Зевс решил разрезать андрогинов надвое, чтобы ослабить их. Согласно преданию, теперь мы обречены на то, чтобы всю жизнь искать свою «вторую половинку», что, кстати, недалеко от истины.

 Люди-гиганты. Мысль о том, что наши предки были великанами, высказывалась давно.  Есть легенда, согласно которой раньше ангелы спускались на землю, брали себе человеческих дочерей, и от таких связей появилось племя гигантов. Ну а со временем их потомки измельчали и стали похожи на современного человека.

Необычные находки

– Несколько десятилетий назад бельгийский ученый Фридрих Мейснер раскопал в пустыне Гоби человеческие черепа, увенчанные рогами. Сначала его обвинили в подлоге, однако в ходе исследований следов спайки между рогами и черепом обнаружено не было.

– На раскопках Хасаотского могильника в Кисловодске был найден странный вытянутый череп. Такие же черепа много раз обнаруживали по всему миру. Предполагается, что форму таких голов изменяли искусственно. Но вот для чего? Ответа пока нет.

– Среди печатей, принадлежавших цивилизации шумеров, неоднократно находили изображения летающих объектов, людей-птиц и даже солнечной системы. Последнее тем более удивительно, ведь телескопы изобретены сравнительно недавно!

Повторяем виды глаголов« Русский без границ», часть 2(стр 124, 126)

Упражнение 1

Используя приставки, образовать от глаголов несовершенного вида глаголы совершенного вида: верить(н.в.)- поверить(с.в.) .

Чувствовать-почувствовать ,ужинать-поужинать, делить-поделить, вязать-повязать , прятать-попрятать ,возить-повозить , шить-пошить, стараться-постараться, таять-потаять, верить-поверить, видеть-повидать, делать-поделать, шутить-пошутить ,чертить-почертить ,тонуть-потонуть ,гасить-погасить , учиться-поучиться ,брать-побрать, пугаться-поругаться, мучить-помучить , помнить-попомнить, желать-пожелать , готовить-подготовить .

Упражнения 2

  1. От глаголов совершенного вида с помощью суффиксов образовать глаголы несовершенного вида :успеть (с.в.) –успевать(н.в.).

Открыть-открывать, завоевать-завоёвывать, доказать-доказывать, вылечить- вылечивать, выдержать-выдерживать ,воспитать-воспитывать, сложить-складывать, взвесить-взвешивать, учесть-учитывать, указать-указывать, спросить-спрашивать , сплотить-сплачивать, достать-доставать, вытолкнуть-вытолкнуть.

Posted in Հայոց լեզու 8

Տեղի մակբայ

Տեղի մակբայներն են

Ամենուր , ամենուրեք, Այստեղ , դռնեդուռ, տնետուն , գյուղեգյուղ սարեսար, պատեպատ։

Գյուղից գյուղ տնից տուն քաղաքից քաղաք, սարն ի վեր պատն ի վեր, դեմ դիմաց դեմ հանդիման

Դեմառդեմ, դեմ ու դեմ

Ժամանակի մակբայներ

Այժմ հիմա հետո արդեն, վաղուց էգուց, վաղը միշտ ըմդմիշ հավետ հավերժ երբեք երբեմն

Ժամանակառ ժամանակ, ժամ առ ժամ տարեցտարի, դեռ, տակավին շարունակ

Ձևի մակբայ

Կամաց, կամաց-կամաց, արագ արագ-արագ, դանադաղ, արագորեն, եղբայրաբար, քաջաբար,մեղմորեն, քնքշորեն, շեշտակի մասնակի ուղղակի թեթևակի,քաջապես,ընկերովի

Ազգովին, խմբովին

Փոխանակի

Շատ, շատշատ, քիչ, քիչքիչ, ամբողջովին ,մասամբ, փորինչ

Մակբայ կազմող ածանցները կոչ․ մակբայակետ ածանցներ։

Պես, նյութապես ֆիզիկապես

Քաջագար աստիճանաբար

Վեհորեն քնքշորեն, բոլորովին կամովին լիովին

Ակի թեթևակի շեղակի շեշտակի ուղղակի

Առաջադրանքներ

Տրված գոյ․ և համապատասխան մակկերտ․ ածանցներից կազմել մակբայներ

Հոգի- հոգեպես

Ընկեր- ըկերովի

Գազան- գազանաբար

Խումբ- խմբովի

Եղբայր- եղբայրաբար

Վերջ- վերջապես

Ազգ- ազգովի

Նյութ- նյութապես

Գլուխ- գլխովին

Բարեկամ-

Հետևալ մակբայները գործածել բայերի հետ

Ազնվորեն-ծառայել

Օրեցօր- աշխատել

Տարեց տարի- ուժեղանալ

Կուզեկուզ- սլանալ

Հավիտյան- ապրել

Բարոյապես- ավարտվել

Հայրաբար- օգնել

Լռելյայն- ժպտալ

Բեռնեբերան- պատմել

Խումբ-խումբ- վազել

Արագ -արագ- շտապել

Ոտնկայզ-  խնդրել

Ներքուստ- ուրախանալ

Տրված ածականներով ածանցման միջոցով կազմել մակբայներ։

Խորամանկ- խորամանկորեն

Խոլ- խոլապես

Դաժաբ-դաժանաբար

Էական- էականորեն

Խոնարհ- խոնարհաբար

Թեթև- թեթևակի

Բարեխիղճ-բարեխղճորեն

Մեղմ-մեղմորեն

Խիզախ-խիզախորեն

Քաջ- քաջաբար

Կատաղի -կատաղաբար

Posted in հայոց պատմություն 8

Ամփոփում 23 – 30

Առաջադրանք 1

Հայ ազգային -քաղաքական կյանքի վերելքը 1917թ.-ին

  • Նկարագրել 1917թ. սկզբին Ռուսաստանում տեղի ունեցող փոփոխությունները:
    1917թ․ փետրվարի վերջին տեղի ունեցող հեղափոխության շնորհիվ Ռուսաստանը բռնեց ժողովրդական կառավարության ձևավորման ուղին։ Ստեղծվեց ժամանակավոր կառավարություն, այդ ալիքները հասան Հայաստան, բոլորը ողջունում էին հեղափոխությունը և պահանջում էին նոր իրավունքներ և օրենքներ։
  • Համեմատել հայերի նկատմամբ ցարիզմի և ժամանակավոր կառավարության վարած քաղաքականությունը:
    Հայերը հույս ունեին, որ այդ շրջանում նրանք շատ բարելավումներ կունենան։ Ռուսաստանը որոշում կայացրեց, որ 1917թ․-ին ստեղծվի մի պետություն, որը կկոչվի Թուրքահայստան։ Օսմանյան կայսրությունում գտնվող բոլոր պետությունները միացան իրար և կազմեցին Թուրքահայաստան։
  • Համեմատել, համադրել, արևմտահայերի, արևելահայերի հրավիրված առաջին համագումարների բովանդակությունը:
    Երևանում 1917 թ. մայիսին կայացավ արևմտահայերի առաջին համագումարը:  Հայրենիքի վերաբնակեցման, Հայաստանում ազգային վարչություն կազմակերպելու, կրթական, տնտեսական և այլ հարցերի վերաբերյալ ընդունվեցին կարևոր որոշումներ:
  •  Պատմել Հայոց ազգային խորհրդի ստանձնած դերակատարման մասին:
    Ռուսաստանի տարբեր երկրամասերումստեղծվում էին ազգային նոր մարմիններ, որոնք տնօրինում էին սեփական ժողովրդի տարաբնույթ խնդիրների լուծումը: Այդ գործընթացը դրսևորվեց նաև հայկական միջավայրում:
  •  Հիմնավորել հայերի շահագրգռված լինելը երկրամասում սահմանափոխություն կատարելու հարցում:

Առաջադրանք 2

Խորհրդային Ռուսաստանը և Հայաստանը

  •  Ներկայացնել Ռուսաստոնում հոկտեմբերյան հեղարջումից հետո Անդրկովկասում տեղի ունեցող փոփոխությունները :
    Նոյեմբերի 15-ին կազմավորվեց գործադիր նոր մարմին, որը կոչվեց Անդրկովկասյան կոմիսարիատ։ Նոր գործադիր մարմինը, սակայն, չկարողացավ կարգավորել երկրամասի ներքին կյանքը։ Դեռ ավելին՝ վատթարացան ժողովրդի կենսապայմանները, համատարած բնույթ ընդունեցին ավազակությունն ու կողոպուտը։ Ազգամիջյան բախումների ալիքը հեղեղեց ողջ երկրամասն ու ճակատային թիկունքը։
  •  Վերլուծել Երզնկայի զինադադարը:
    Կտրուկ փոխվեց իրավիճակը նաև Կովկասյան ճակատում: Անդրկոմիսարիատը հաշտության բնակցություններ սկսեց Թուրքիայի հետ և 1917 թ. դեկտեմբերի 5-ին Երզնկայում ստորագրեց զինադադարի համաձայնագիր: Ռազմական գործողությունները դադարեցվում էին մինչև հաշտության պայմանագրի կնքումը:
  • Ներկայացնել Արևմտյան Հայաստանի մասին բոլշևիկյան դեկրետը, գնահատել այդ փաստաթուղթը:
    Խորհդային Ռուսաստանի կառավարությունը 1917թ․ դեկտեմբերի 29-ին ընդունեց «Թուրքահայաստանի մասին» հորվարտակը (դեկրետը)։ Այդ հրովարտակի շնորհիվ բոլշևիկները ճանաչում էին Արևմտայն Հայաստանում հայերի ինքորոշման իրավունքը և ցանկանում էին դա օգտագործել՝ Ռուսաստանին առաջարկելով Հայաստանը վերադարձնել Թուրքիային։
  •  Վերլուծել Բրեստ-Լիտովսկի հաշտության պայմանագիրը: Հիմնավորել  Խորհրդային Ռուսաստանի վարած քաղաքականությունը՝ հայերի շահերի անտեսումը  և Արևմտյան Հայաստանի վերադարձը Թուրքիային:
    Բրեստ-Լիտովսի հաշտության պայմանագրով ոտնահարվեցին հայ ժողովրդի իրավունքները։ Բոլշևիկնդրը գործարքի գնացին Ռուսաստանի երեկվա թշնամիների հետ, որպեսզի պահպանեն իրենց իշխանությունը։ Երբ ստորագրվում թր այդ չարաբաստիկ պայմանագիրը, ռուսական զորքն արդեն լքել էր Կովկասյան ճակատը, և վերսկսվել էր պատերազմն Արևմտայն Հայաստանում։

Հաշտության 4-րդ հոդվածի և ռուս-թուրքական լրացուցիչ պայամնագրի համաձայն՝ Թուրքիային վերադարձվեցին Արևմտյան Հայաստանում գրավվածծ հողերը։ Ռուսաստանը պարտավորվեց իր զորքերը շուտափույթ դուրս հանել ոչ միայն Արևմտյան Հայաստանից։

Posted in հայոց պատմություն 8

Մշակույթը 19րդ դարի վերջերը – 20 րդ դարը

Հովհաննես Ադամյան

Ճարտարագետ-գյուտարար Հովհաննես Ադամյանը ծնվել է Բաքվում՝ խոշոր նավթարդյունաբերողի ընտանիքում։ Դեռ աշակերտական նստարանից Հովհաննեսի մեջ նկատելի էր պրպտելու և ուսումնասիրելու ձգտումը։ Ուսանելով Մյունխենի, Ցյուրիխի և Բեռլինի համալսարաններում՝ նա մասնագիտանում է տեխնիկական գիտությունների բնագավառում։

Որոշ ժամանակ անց Ադամյանը մեկնում է Փարիզ և դասախոսություններ լսում Սորբոնի համալսարանում։ Ուսումնառությունից հետո նա սկսում է զբաղվել պատկերները հեռավորության վրա հաղորդելու խնդրով և սերտ կապեր է հաստատում եվրոպական մի շարք երկրների գիտական ու բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների և նշանավոր գիտնականների հետ։

Գերմանիայում Ադամյանը սեփական միջոցներով ստեղծել էր լաբորատորիա և կատարել մի շարք գյուտեր (1908 թվականին առաջին անգամ հիմնավորել էր էլեկտրականության միջոցով պատկերի հաղորդման ու վերարտադրման հնարավորությունը, իրագործել գունավոր պատկերը հաղորդալարերով 600 կմ հեռավորության վրա հաղորդելու առաջին փորձը)։ 1913 թվականի վերջերին Ադամյանը տեղափոխվել է Ռուսաստան և մշտական բնակություն հաստատել Պետրոգրադ (Լենինգրադ) մինչև 1932 թվականը։ 

Անդրեաս Արծրունի

Սովորել է Պետերբուրգի, Դորպատի, ապա Հայդելբերգի համալսարաններում (վերջինս ավարտել է 1871 թվականին)՝ ստանալով քիմիայի դոկտորի կոչում։ 1871-1875 թվականներին ընդմիջումներով ապրել է Թիֆլիսում, զբաղվել Կովկասի երկրաբանության հետազոտությամբ, մանկավարժությամբ, առաջ է քաշել Անդրկովկասում քիմիական արդյունաբերության զարգացման հարցը։ 1877 թվականին հրավիրվել է Բեռլինի համալսարան, ուր զբաղեցրել է պրիվատդոցենտի և զուգահեռաբար միներալոգիայի թանգարանի տնօրենի (1880-1883) պաշտոնները։ 1883-1884 թվականներին Բրեսլավլի (Վրոցլավ) համալսարանի էքստրաօրդինար պրոֆեսոր էր։ 1884-1898 թվականներին Ախենի պոլիտեխնիկումի պրոֆեսոր, միներալոգիայի ամբիոնի վարիչ և դեկան (ընդմիջումներով)։ Գ․ Արծրունու մահից հետո Անդրեաս Արծրունին 1895-1898 թվականներին «Մշակ»-ի անվանական հրատարակիչն էր։

1880-1890-ական թվականներին Անդրեաս Արծրունին կազմակերպել է մի շարք արշավախմբեր դեպի Ուրալ, Կովկաս, եվրոպական տարբեր երկրներ, ինչպես նաև Չիլի, Բրիտանական Գվիանա, Եգիպտոս և այլն։ 

Խորեն Սինանյան

Կրթությունն ստացել է Մուրատ-Ռափայելյան վարժարան և Պադովայի համալսարանում։ Սինանյանի կյանքի մեծ մասը նվիրել է մանկավարժական գործունեությանը՝ մաթեմատիկա և աստղագիտություն դասավանդելով Սուրբ Ղազար մայրավանքի ճեմարանում, Մուրատ-Ռափայելյան, Տրապիզոն, Քաղկեդոնի, Նիկոմիդիայի վարժարաններում։ 1894 թվականի ապրիլի 15-ին հայտնագործել է Լուսնթագ (Յուպիտեր) մոլորակի 6-րդ արբանյակը, սակայն Վատիկանի դիտարանի հանձնաժողովը այդ գյուտը չի հաստատել և չի գրանցել Սինանյնի անունով՝ Լուսնթագի 6-րդ արբանյակի գոյությունը բացառելով ընդհանրապես։ Սինանյանի գիտական աշխատանքներ և գիտահանրամատչելի հոդվածներ ունի մթնոլորտում թթվածնի պարունակության, կենդանակերպային լույսի, երկնային լուսատուների շարժման, աստղերի առկայծումների վերաբերյալ։ Առաջարկել է օրացույցի ուրույն նախագիծ, ըստ որի բոլոր ամիսների միևնույն թվին համապատասխանում է շաբաթվա միևնույն օրը։

Posted in հանրահաշիվ 8

իռացիոնալ հավասարումներ

Դաս 22.
Քառակուսի արմատ պարունակող պարզագույն

հավասարումներ

Եթե հավասարման անհայտը գտնվում է քառակուսի արմատի նշանի տակ, ապա այդպիսի հավասարումը անվանում են իռացիոնալ: Ըստ քառակուսի արմատի սահմանման, հավասարման երկու կողմը քառակուսի բարձրացնելով, տրված իռացիոնալ հավասարումը բերվում է 

 գծային հավասարմանը:

օրինակ

√x= 5

x=25

√ x= 10

x=10^2

x= 10 ^c

√ x-1= 4

1 քայլ

(x-1)= 4^2

x-1=16

x=17

2 քայլ

ստուգել

√ x-5=0

x=5

√ x- 7=3

1 քայլ

x-7= 3^2

x-7= 9

Posted in քիմիա 8

Մայիսի 3-7

Ինչպիսի՞ն են քիմիական տարրերի զանգվածային հարաբերությունները հետեւյալ բանաձեւերով արտահայտվող նյութերում.

CH4 ևNO2

2.

Լրացրե՛ք բաց թողած բառը. մոլեկուլը նյութի այն ամենափոքր մասնիկն է, որը
պահպանում է տվյալ նյութի քիմիական հատկությունները:

3.

Գրե՛ք նյութերի քիմիական բանաձեւերը, եթե հայտնի է, որ դրանց բաղադրության մեջ առկա են.
ա) Նատրիումի երկու եւ ծծմբի մեկ ատոմ,


Պատասխան- Na2S
բ) ածխածնի ու թթվածնի մեկական ատոմ:


Պատասխան- CO

4.

Ջրում եւ ջրածնի պերօքսիդում թթվածնի օքսիդացման աստիճանը համապատասխանաբար հավասար է.
ա) -2 -2

 բ) -2 +2 

գ) -2 -1

դ) +2 0


5.

Քրոմի ու թթվածնի միացություններից մեկում քրոմը +3 օքսիդացման աստիճան է ցուցաբերում: Ո՞րն է այդ միացության քիմիական բանաձեւը.
1)CrO

2) Cr2O3

3) CrO2

4) CrO3

5.Դասակարգել անօրգանական նյութերը.

   1.KCl,H2SO4,NaOH,SO2        2.H3PO4,Na2CO3,CO2,CaO        3.K2O,BaCO3,HF,NaCl    Mg(OH)2    4.HCl,HNO3,MgO ,H2SO4,NaNO3 , H2CO3


Օքսիդներ— SO2 , CO2,CaO , K2O , MgO


ԱղKCl,Na2CO3BaCO3NaCl,NaNO3


ԹթուH2SO4,H3PO4HFHClHNO3H2SO4H2CO3


ՀիմքNaOHMg(OH)2,

Posted in Կենսաբանություն 8

Մաշկի սնկային հիվանդություն

Սնկային հիվանդություններ, մաշկի սնկազարություններ, դերմաաոմիկոզներ, մաշկային հիվանդություններ, որոնք առաջանում են մակաբույծ սնկերով (դերմատոմիցետներ) ախտահարվելիս։ Այսօր երկրագնդի բնակչության մեկ չորրորդը տառապում է սնկային հիվանդությամբ։

Սունկն ուրբանիզացիայի հետևանք է համարվում. որքան խիտ է բնակչությունը, այնքան շատ մարդ է սնկային հիվանդության գերի դառնում։

Posted in Աշխարհագրություն 8

Կանադա

Կանադա, պետություն Հյուսիսային Ամերիկայում, Ազգերի համագործակցության անդամ։ Զբաղեցնում է Հյուսիսային Ամերիկա մայրցամաքի հյուսիսային մասը։ Սահմանակցում է միայն ԱՄՆ-ին։ Ողողվում է Հյուսիսային սառուցյալ, Խաղաղ և Ատլանտյան օվկիանոսների ջրերով։ Տարածքը՝ 9.976.000 կմ² է, բնակչությունը՝ 35 մլն մարդ (2015 թվականի դրությամբ)։ Մայրաքաղաքը Օտտավան է, որը համարվում է աշխարհի ամենագեղեցիկ մայրաքաղաքներից մեկը։ Այն շրջապատված է երեք գետերով և կանաչ է ու մաքուր։ Օտտավան Կանադական պատմության, մշակույթի, գիտության, կրթության և բարձր տեխնոլոգիաների կենտրոնն է։ Վարչականորեն բաժանվում է 10 նահանգի և 2 տերիտորիայի։ Մոտավոր հաշվարկներով Կանադայում է գտնվում աշխարհի քաղցրահամ ջրերի մեկ յոթերորդը։

Բնիկ ժողովուրդներ

Կանադայի բնիկ ժողովուրդների հնագիտական և գենետիկ ուսումնասիրությունները հաստատել են, որ Յուքոնի հյուսիսում մոտավորապես 26500 տարի առաջ և Օնտարիոյի հարավում 9500 տարի առաջ մարդիկ են բնակվել։ Օլդ Քրոու և Ֆլեթս ու Բլուֆիշ հնեագիտական օբյեկտները Կանադայի աամենահին երկու մարդկային բնակության հուշարձաններն են։ Կանադայի հնդկացիների մեջ տարածված են ութ եզակի ավանդապատումներ աշխարհի ստեղծման մասին։ Սրանք ավանդապատումներ են երկրի, համաշխարհային ծնողի, հայտնության, բախման, ավազակության, դիակի վերածննդի, երկու արարիչներ և նրանց մրցման ու եղբայրների մասին։ Կանադական բնիկների քաղաքականությունները ներառել են մշտական կամ քաղաքային բնակավայրեր, գյուղական տնտեսություններ, ճարտարապետության հասարակական կամ պատմական հուշարձաններ և հիերարխիայի բարդ համակարգ։ Քաղաքակրթություններից որոշները անհետացել են եվրոպացիների մշտական բնակավայրեր հայտնվելուց շատ առաջ (15-րդ դարի վերջ – 16-րդ դարի սկիզբ), և հայտնաբերվել են միայն հնագիտական պեղումների ժամանակ։

Պատկեր:Canada provinces evolution 2.gif

1400 թվականի վերջին բնիկ ժողովուրդը եղել է 200 000-իցմինչև 2 000 000 մարդ, իսկ ներկա պահին Կանադայի Տեղաբնակների առողջության պահպանման թագավորական հանձնաժողովը հաստատել է բնիկների 500 000 քանակը։ Գրիպի, կարմրուկի, ծաղիկի և այլ եվրոպական վարակիչ հիվանդությունների (որոնց նկատմամբ բնիկները իմունիտետ չունեին) կրկնվող բռնկումները հանգեցրել են տեղաբնակների 40 %-ից 80 %-ի մահացությանը։ Կանադայի բնիկ ժողովուրդները ներառում են՝ հնդկացիներին, էսկիմոսներին և մետիսներին։ Մետիսների մշակույթը ի հայտ է եկել 17-րդ դարի կեսին, երբ հնդկացիներն ու ինուիտները խառնվել են եվրոպայից ներգաղթյալների հետ։ Ինուիտները ավելի վաղ շրջանից սահմանափակում էին իրենց շփումը եվրոպացի ներգաղթյալների հետ