Posted in Գրականություն 8

Էդմոնդո դե Ամիչիս, «Սիրտը»

100558405_1130295867337336_8851439547037253632_n

Իտալացի գրող Էդմոնդո Դե Ամիչիսի «Սիրտը» գիրքը համաշխարհային մանկական գրականության հայտնի ստեղծագործություններից է:
Հատվածներ գրքից

Մեր ուսուցիչը

Այսօր ողջ առավոտն անցկացրի դպրոցում, և նոր ուսուցիչն ինձ շատ դուր եկավ: Մինչ աշակերտները հավաքվում էին, նա արդեն նստած էր իր ուսուցչական տեղում, իսկ մեր դասարանի դռների մեջ անընդհատ երևում էին նրա նախկին աշակերտները, որպեսզի ողջունեին իրենց ուսուցչին: Նրանք մտնում էին դասասենյակ և ասում.

— Բա՜րև Ձեզ, սինյոր ուսուցիչ, բա՜րև Ձեզ, սինյոր Պերբոնի:

Մի քանիսն էլ մոտենում էին, սեղմում ձեռքը և դուրս վազում: Երևում էր, որ բոլորն էլ շատ են սիրում իրեն և սիրով կշարունակեին սովորել նրա ղեկավարությամբ: Ուսուցիչն առանց գլուխը բարձրացնելու պատասխանում էր «ողջո՜ւյն», սեղմելով իրեն պարզած ձեռքերը և ի պատասխան բոլոր ողջույնների` մնում խիստ` նույն ուղիղ կնճիռը ճակատին: Հետո մոտեցավ պատուհանին և ակնդետ նայում էր դիմացի շենքի տանիքին: Թվում էր` նա ոչ թե ուրախանում, այլ տառապում էր այդ ողջ ուշադրությունից: Ապա շրջվեց դեպի մեզ և տևական նայեց յուրաքանչյուրս: Թելադրելիս քայլում էր նստարանների միջով և տեսնելով մի աշակերտի, որի երեսին կարմրավուն հետքեր կային, դադարեց թելադրել. ձեռքերի մեջ առավ նրա գլուխը և ուշադիր զննեց: Հետո հարցրեց, թե ի՞նչ պատահել և ձեռքը դրեց նրա ճակատին, որպեսզի ստուգի`  արդյոք ջերմություն չունի՞: Այդ պահին թիկունքում  աշակերտներից մեկը կանգնեց նստարանին և ծամածռություն արեց: Ուսուցիչը շրջվեց: Չարաճճին անմիջապես նստեց և գլուխը կախեց` սպասելով պատժի: Բայց նա պարզապես ձեռքը դնելով տղայի գլխին` ասաց.
-Այլևս նման բան չանես,- և, վերադառնալով իր գրասեղանի մոտ,  շարունակեց թելադրել: Երբ վերջացրեց, մի քանի ակնթարթ լուռ նայում էր մեզ,  հետո շատ դանդաղ, իր խիստ, բայց բարի ձայնով ասաց.

-Լսե՜ք, մի ամբողջ տարի մենք պետք է միասին անցկացնենք: Փորձենք համերաշխ լինել: Սովորե՜ք և կարգապահ եղե՜ք: Ես միայնակ եմ: Եղե՜ք իմ ընտանիքը: Անցյալ տարի դեռևս մայր ունեի, սակայն նա մահացավ, և ես մնացի մենակ: Ողջ աշխարհում միայն ձեզ ունեմ: Այլևս չկա որևէ մեկը, ում կարող եմ սիրել և ում մասին կարող եմ հոգ տանել: Եղե՜ք իմ որդիները: Ես սիրում եմ ձեզ, սիրե՜ք և դուք ինձ: Չեմ ուզում պատժել ոչ ոքի: Ապացուցե՜ք, որ լավ տղաներ եք: Թող դպրոցը մեզ համար ընտանիք լինի, իսկ դուք` իմ մխիթարանքն ու հպարտությունը: Ձեզնից ոչ մի խոստում չեմ պահանջում, համոզված եմ, որ սրտի խորքում բոլորդ էլ ինձ պատասխանեցիք «այո»: Եվ ես շնորհակալ եմ դրա համար:

Այդ պահին ներս մտավ պահակը և հայտարարեց, որ դասերն ավարտվեցին: Բոլորս լուռ դուրս եկանք մեր տեղերից: Այն աշակերտը, ով կանգնել էր նստարանին, մոտեցավ ուսուցչին և դողացող ձայնով ասաց.

— Սինյո՜ր ուսուցիչ, ներեցե՜ք ինձ:

Ուսուցիչը համբուրեց նրա ճակատը և ասաց.

— Հանգիստ տուն գնա, տղա՜ս:

Ստրադիի փոքրիկ գրադարանը

Ես հյուրընկալվել էի Ստրադիին, ով ապրում է դպրոցի հարևանությամբ, տեսա նրա գրա դարանը և նախանձեցի նրան: Ստրադին ամենևին էլ հարուստ չի և չի կարող շատ գրքեր գնել, սակայն մեծ հոգատարությամբ պահպանում է դպրոցական իր բոլոր գրքերը և նաև այն գրքերը, որոնք նվիրում են ծնողները: Իսկ երբ Ստրադիին գումար են տալիս, կուտակում է և հետո ծախսում գրքերի վրա: Այդ կերպ նա արդեն հավաքել է մի փոքրիկ գրադարան, և երբ հայրը նկատել է տղայի այդ նախասիրությունը, նրա համար գնել է  ընկույզի ծառից պատրաստված, կանաչ վարագույրներով հրաշալի գրապահարան և գրեթե բոլոր գրքերը տվել է տարբեր գույներով կազմելու` ըստ տղայի նախընտրության:

Եվ ահա այսօր Ստրադին քաշեց պարանից, և կանաչ վարագույրը բացվեց. ես տեսա երեք շարքով կոկիկ դասավորված գունավոր գրքերը` փայլփլուն, կազմերը` ոսկետառ գլխագրերով: Այստեղ կային և  հեքիաթներ, և ճամփորդությունների մասին գրքեր, և  բանաստեղծություններ, և պարզապես պատկերազարդ գրքեր: Ստրադին դրանք շարել էր ըստ գույների: Սպիտակ հատորյակները դրել էր կարմիրների կողքին, դեղինները` սևերի, կապույտները` սպիտակների` այնպես, որ դրանք հեռվից երևում էին և շատ գեղեցիկ տեսք ունեին: Իսկ հետո Ստրադին դրանք վերադասավորելով զվարճանում է: Նա իր համար տեղեկատու է պատրաստել, կարծես իսկական գրադարանավար լիներ և անընդհատ պտտվում է գրքերի շուրջ, մաքրում դրանց փոշին, թերթում, ուսումնասիրում կազմերը:  Պետք էր տեսնել, թե ինչպիսի զգուշությամբ էր նա բացում գրքերն իր հաստ ու կարճլիկ մատներով, փչելով էջերի վրա, որոնք հաճախ դեռ լրիվ նոր էին:
Իսկ իմ բոլոր գրքերը մաշված են:
Երբ Ստրադիին հաջողվում է նոր գիրք գնել, դա նրա համար իսկական տոն է դառնում:  Նա շոյում է գիրքը, դնում է իր տեղը և կրկին ձեռքն է առնում` զննելով ամեն կողմից և խնամքով  թաքցնում է, ինչպես մի թանկարժեք գանձ:

Ամբողջ մեկ ժամվա ընթացքում  նա ինձ ուրիշ ոչ մի բան ցույց չտվեց: Նույնիսկ աչքերն են ցավում շատ կարդալուց: Երբ ես նրա մոտ էի, սենյակ մտավ Ստրադիի հայրը, ով նույնպես գեր ու ամրակազմ է, նաև` մեծ գլխով: Նա երկու անգամ թմփթմփացրեց տղայի կզակին և ասաց ինձ իր կոպիտ ձայնով.
—  Դե, ինչ կասես այս հաստագլուխ տղայի մասին:
Իսկ Ստրադին, ինչպես մի մեծ հավատարիմ շուն, կկոցում էր աչքերը հոր կոպիտ փաղաքշանքներից: Չգիտեմ ինչու` ես չէի համարձակվում հիմարություններ անել նրա ներկայությամբ, և ինձ համար տարօրինակ էր, որ Ստրադին ընդամենը մեկ տարով է մեծ ինձնից: Իսկ բաժանվելիս, երբ նա իր սովորական խոժոռ դեմքով ասաց` ցտեսություն, ես քիչ մնաց պատասխանեի. <<Մնաք բարով, սինյոր>>:
Երբ տուն վերադարձա, հայրիկիս ասացի.
—  Չեմ հասկանում, Ստրադին ոչ որևէ հատուկ տաղանդ ունի, ոչ բարեկիրթ վարվելաձև և համարյա ծիծաղելի տեսք ունի, այդուհանդերձ ես ինձ ցածր եմ զգում նրանից:
—  Դա այն պատճառով է, —  ասաց հայրս, —  որ նա հաստատակամ տղա է:
— Միասին անցկացրած այդ մեկ ժամվա ընթացքում, —  շարունակեցի ես, —  նա հիսուն բառ էլ չասաց, ցույց չտվեց ոչ մի խաղալիք, ոչ մի անգամ չծիծաղեց, բայց այդ ամենով հանդերձ` ինձ նրա հետ հետաքրքիր էր:
— Որովհետև դու հարգում ես նրան, —  պատասխանեց հայրս:

Հարգիր ուսուցչիդ

Ես հոմոզված եմ, որ քո ընկեր Ստրադին երբեք չէր դժգոհի իր ուսուցչից: Իսկ դու վրդովված ասում ես. <<Ուսուցիչը զայրացած էր, վատ տրամադրություն ուներ>>: Մտածիր այն մասին, թե որքան հաճախ ես դու ինքդ բարկացած պատասխանում՝ այն էլ հորդ ու մորդ, որոնց հանդեպ քո ցանկացած կոպիտ խոսքը՝ հանցագործություն է: Իսկ չէ որ քո ուսուցիչը բարկանալու շատ ավելի պատճառներ ունի: Հիշիր, քանի տարի է արդեն, որ նա աշխատում է դպրոցում՝  երեխաների հետ և չնայած նրանցից շատերը սիրալիր ու լսող են, բայց միշտ էլ գտնվում են անշնորհակալներ, ովքեր չարաշահում են նրա բարությունն ու չեն հարգում նրա աշխատանքը: Դուք ինքներդ նրան ավելի շատ վշտացնում եք, քան ուրախություն պատճառում:

Եվ մտածել ես արդյոք ինչքան է եղել, երբ ուսուցիչդ, վատառողջ լինելով, ջանքեր է գործադրել, որպեսզի դպրոց գա: Միգուցե նա նյարդայնանում է հենց այն պատճառով, որ իրեն վատ է զգում: Եվ դուք, չնկատելով նրա վատ ինքնազգացողությունը, չարաշահում եք նրա վիճակն, ու դրանից նա ավելի է վատանում:

Հարգիր և սիրիր ուսուցչիդ, տղաս: Սիրիր նրան, քանի որ նրան սիրում և հարգում է քո հայրը. սիրիր նրան, որովհետև նա զարգացնում է քո միտքը, քեզ գիտելիքներ է տալիս, դաստիարակում է: Կգա այն օրը, երբ դու հասուն տղամարդ կդառնաս, իսկ մենք՝ ես և նա, արդեն կհեռանանք այս աշխարհից, և այդ ժամանակ նրա կերպարը կհառնի քո մտքում հորդ կերպարի կողքին: Այդ ժամանակ նրա վեհ դեմքին դու կտեսնես վշտի և հոգնածության արտահայտությունը, որն այժմ չես նկատում: Սիրիր քո ուսուցչին. նա պատկանում է տարրական դասարանների հիսուն հազար ուսուցիչների  հսկայական ընտանիքին, ովքեր ցրված են ողջ Իտալիայով: Նրանք կրթում ու դաստիարակում են միլիոնավոր քո հասակակիցներին: Ուսուցիչները ձգտում են բարձրագույն նպատակի. դարձնել մեր երկրի ապագա քաղաքացիներին ավելի լավը, քան ներկայիս բնակչությունն է: Ինձ ուրախություն չի պատճառի քո սերը, եթե դու նմանապես չսիրես բոլոր նրանց, ովքեր բարի են քո հանդեպ և նրանց մեջ առաջին հերթին քո ուսուցչին, ով քեզ համար պետք է առաջին տեղում լինի ծնողներիցդ հետո:

Սիրիր նրան այնպես, ինչպես կսիրեիր իմ եղբորը . սիրիր նրան երբ արդարամիտ է, կամ կարծում ես, որ արդարամիտ չէ, սիրիր, երբ ուրախ է, և էլ ավելի սիրիր, երբ տխուր է: Սիրիր նրան միշտ և հավերժ ու հարգանքով արտասանիր <<ուսուցիչ>> բառը:

Քո հայր:

Ինչ՞ի մասին էր հոր նամակը:
 Ինչ՞ էր ուզում ասել հայրը այդ նամակով:
Ինչ՞ ասաց ուսուցիչը իր խիստ, բայց բարի ձայնով։

Լսե՜ք, մի ամբողջ տարի մենք պետք է միասին անցկացնենք: Փորձենք համերաշխ լինել: Սովորե՜ք և կարգապահ եղե՜ք: Ես միայնակ եմ: Եղե՜ք իմ ընտանիքը: Անցյալ տարի դեռևս մայր ունեի, սակայն նա մահացավ, և ես մնացի մենակ: Ողջ աշխարհում միայն ձեզ ունեմ: Այլևս չկա որևէ մեկը, ում կարող եմ սիրել և ում մասին կարող եմ հոգ տանել: Եղե՜ք իմ որդիները: Ես սիրում եմ ձեզ, սիրե՜ք և դուք ինձ: Չեմ ուզում պատժել ոչ ոքի: Ապացուցե՜ք, որ լավ տղաներ եք: Թող դպրոցը մեզ համար ընտանիք լինի, իսկ դուք` իմ մխիթարանքն ու հպարտությունը: Ձեզնից ոչ մի խոստում չեմ պահանջում, համոզված եմ, որ սրտի խորքում բոլորդ էլ ինձ պատասխանեցիք «այո»: Եվ ես շնորհակալ եմ դրա համար:
Ո՞վ է քեզ համար լավ ուսուցիչը։

Երբ նա բարի է գեղեցիկ, և խիստ։
 Ի՞նչ կյանքի դասեր էս քաղել քո ուսուցիչներից։

Նրա շնորհիվ ես դասերս սովորել և հասկացել եմ։

Ես դաստիրակված եմ մեծացել


 Ո՞վ է քո սիրելի ուսուցիչը, և ինչու՞։

Իմ սիրելի ուսուցիչը դա Ընկեր Լիանան է։

Նա համբերատար , բարի, գեղեցիկ և խիստ ուսուցիչ է։
Ո՞ր առարկան ես ամենաշատը սիրում, և արդյոք դա պայմանավորված է ուսուցչով:

Քեզ ինչ օգուտ տվեց այս պատմությունը;

Այս պատմությունը ցույց է տալիս հարգանքը մեծերի նկատմամ։


Քո կարծիքով հոր նամակը տղային ինչպիսի՞ դաս տվեց։
Ինչպե՞ս կբացատրես նամակի իմաստը։

Posted in հանրահաշիվ 8

Դաս 14.

1. Ամբողջ ցուցիչով աստիճանի գաղափարը

Տեսական նյութ

5 x 5 x 5=53

a x a x a x a=a4

a-հիմք

4-ցուցիչ

a2 x a3=a5

(a2)3=a6

b4/b4

5o=1

52=5 x 5

52=1/5 x 5

Առաջադրանքներ

1) Հաշվեք.

ա) 5o=1 ա)23/24=2

բ)-(1/3)o=1 բ) 24/24=1

գ)-(1,2)o=1 գ)24/25=1/21

դ) -(1)o=1 դ) 25/27=1/22

Posted in ռուսերեն 8

Последний лист

  1. Прочитайте текст.

На одной из улиц большого города в трѐхэтажном кирпичном доме жили две
молодые девушки – художницы Сью и Джонси. В ноябре Джонси тяжело заболела. Она лежала неподвижно на кровати и смотрела через оконное стекло на стену соседнего кирпичного дома.
Однажды утром доктор вызвал Сью в коридор и сказал, что у еѐ подруги очень мало
шансов поправиться. Она может победить болезнь, только если сама захочет жить.
После ухода доктора Сью вошла в комнату Джонси. Она думала, что Джонси уснула,села к окну и начала рисовать. Вдруг она услышала тихий шѐпот и быстро подошла к кровати. Глаза Джонси были широко открыты. Она смотрела в окно и считала.Сью тоже посмотрела в окно. Там ничего не было.
– Что такое, милая? – спросила Сью.
– Три дня назад их было почти сто, – чуть слышно ответила Джонси. – Было
очень трудно считать. А теперь это легко. Их осталось только пять.
– Чего пять, милая?


– Листьев на плюще. Когда упадет последний лист, я умру.
На все уговоры успокоиться, съесть немного бульона и уснуть Джонси
продолжала говорить, что ей хочется увидеть, как упадет последний лист. Она устала жить, устала думать.
Сью рассказала всѐ старому художнику Берману, который жил рядом. Старик
раскричался.
На другое утро Джонси потребовала открыть окно. Сью устало согласилась.
После проливного дождя и сильного ветра, продолжавшегося всю ночь, на
кирпичной стене ещѐ виднелся последний лист плюща. Всѐ еще тѐмно-зелѐный у
основания стебелька, но тронутый по краям желтизной, он храбро держался на ветке.
– Это последний, – сказала Джонси. – Я думала, что он упадѐт ночью. Он упадѐт
сегодня, тогда умру и я.
День прошѐл, даже в сумерки они видели, как одинокий лист держится на своем
стебельке. Ночью опять поднялся северный ветер и дождь стучал в окно.
Как только рассвело, Джонси велела поднять штору. Она долго лежала, глядя на лист. Потом сказала подруге:
– Я была скверной девчонкой, Сью. Должно быть, этот последний лист остался на ветке, чтобы показать мне, какая я была гадкая. Грешно желать себе смерти. Дай мне бульона и молока.
Через день доктор сказал Сью:
– Она вне опасности. Вы победили. Но я должен навестить старика Бермана.
У него тоже воспаление лѐгких. Он очень слаб и надежды на выздоровление нет
никакой.
В тот же день вечером Сью сказала Джонси:
– Берман умер сегодня. Он болел всего два дня. Утром первого дня швейцар на-
шѐл бедного старика на полу в его комнате. Он был без сознания. Обувь и вся его одежда промокли насквозь. Никто не мог понять, куда он выходил в такую ужасную ночь.
Потом нашли фонарь, который еще горел, лестницу, кисти и палитру с желтой и зеленой красками. Посмотри в окно, дорогая, на последний лист плюща. Тебя не удивляет,что он не дрожит и не шевелится от ветра? Да, милая, это и есть шедевр Бермана.
Он написал его в ночь, когда слетел последний лист.

2.Ответьте на вопросы.

  1. Что случилось с Джонси?
  2. Как Джонси могла победить болезнь?
  3. Что считала Джонси?
  4. Как последний лист плюща помог Джонси выжить?
  5. Почему заболел и умер Берман?

3.Продолжите предложения.

1.В большом городе в трѐхэтажном кирпичном доме … … . 2. Врач сказал Сью,
что у ее подруги … … . 3. Три дня назад их было … … . 4. Я умру, когда … … .5После проливного дождя на кирпичной стене … … . 6. Ночью опять поднялся … … . 7.Этот последний лист остался на ветке, чтобы … … . 8. Утром первого дня швейцар
… … . 9. Никто не мог понять, куда … … . 10. Он написал его в ночь, … … .
1.В большом городе в трѐхэтажном кирпичном доме доме жили две
молодые девушки – художницы Сью и Джонси.
2.Врач сказал Сью, что у ее подруги очень мало шансов поправиться.
3.Три дня назад их было почти сто
4.Я умру, когда упадет последний лист.
5.После проливного дождя на кирпичной стене ещѐ виднелся последний лист плюща.
6.Ночью опять поднялся северный ветер и дождь стучал в окно.
7..Этот последний лист остался на ветке, чтобы показать мне, какая я была гадкая.
8. Утром первого дня швейцар нашѐл бедного старика на полу в его комнате.
9.Никто не мог понять, куда он выходил в такую ужасную ночь.
10.Он написал его в ночь, когда слетел последний лист.

4. Составьте предложения, используя данные модели.
Кто лежал где, что лежало где:
дедушка – кровать, вещи – стол, ребѐнок – диван, ручка – полка, документы – сумка.
дедушка лежала на кровати, вещи лежали на столе ,ребёнок лежал на столе, ручка лежала на полке, документы лежали в сумке
Кто вызвал кого:
врач – Сью, друг – врач, мама – доктор, учитель – родители.
Сью вызвала врача, друг вызвал врача, мама вызвала доктора, учитель вызвал родителей
Кто может победить что:
она – болезнь, они – страх.
она может победить болезнь, они могут победить страх
Кому хочется что сделать:
она – увидеть друга, он – позвонить родителям, они –
нарисовать шедевр, мы – погулять по городу.
она хочет увидеть друга, он хочет позвонить родителям, они хотят нарисовать шедевр, мы хотим погулять по городу

5. Состаьте предложения , поставьте в конце предложений завершающий знак препинания ( . ? !).

  • Туристы, дальше, всё, в, уходили, лес.
    Туристы уходили всё дальше в лес!
  • В, далеко, пароход, виден, море.
    В далёком море виден пароход.
  • Лесу, как, зимой, красиво, в.
    Как красиво зимой в лесу!
  • Приятно, розы, как, пахнут, саду, в.
    Как приятно розы пахнут в саду!
  • Стучится, в, кто, ко, дверь, мне.
    Кто стучится ко мне в дверь?
  • Сколько, ждать, можно, тебя.
    Сколько тебя можно ждать?!
  • Откуда, в, глаза, его, грусть, столько.
    Откуда в его глазах столько хрусти?
  • Склонить, к, зелёные, ива, вода, печально, ветки.
    Зелёная ива печально склонила ветки к воде.

6. Определите границы предложений и обозначьте их знаками препинания.

Отчего так опустело небо? нет в нём острокрылых ласточек.И стрижей опустели уютные скворечники. Собрались скворцы в большие стаи
заторопились они в тёплые края, поэтому пустыми остались уютные
скворечники. Лесные птицы тоже собрались в предотлётные стаи, чтобы
отправиться в дальний путь. В лесу ещё пышно и зелено созрели орехи
хлопочут белки делают запасы к зиме.

7.Определите границы предложений. Вставьте пропущенные буквы. Расставьте необходимые завершающие знаки препинания.

Мы жили в деревне. Однажды мама пошла в лес за земляникой и
взяла меня с собой земляники в тот год уродилось очень много она
росла прямо за деревней с тех пор прошло более пятидесяти лет как
сейчас, помню я этот день день был по-летнему жаркий, солнечный но
только мы подошли к лесу, вдруг набежала синяя тучка из неё посыпался
частый крупный дождь а солнце всё продолжало светить дождевые
капли падали на землю, шлёпались о листья они повисали на траве, на
ветвях кустов и деревьев в каждой капле отражалось солнце не успели
мы с мамой стать под дерево, как солнечный дождик уже кончился

Posted in համաշխարհային 8

Նապոլեոն Բոնապարտ

  • Կազմիր Նապոլեոնյան ժամանակաշրջանի ժամանակագրությունը:
  • 1799-Պետությունը շարունակեց ձևականորեն գոյություն ունենալ։
  • 1804 – Անցկացվեց հանրաքվե և Նապոլեոնը հռչակվեց Բոլոր Ֆրանսիացիների կայսր։
  • 1812- Մեծ բանակը մուտք գործեց Ռուսաստան։Դեկտեմբերի մեծ պատերազմի մնացորդները լքեցին Ռուսաստանը։

1813- Լայպցիգի ճակատամարտում դաշնակիցները հաղթեցին և մտան Փարիզ

  • 1815 թ մարտին մարտին Նապոլեոնը փախավ աքսորից վերադարձավ և վերականգնեց կայսրությունը։
  • Ներկայացնել Նապոլեոնի վարչակարգը, բարեփոխումները և հետևանքները:
  • Գալով իշխանության Նապոլեոնը հայտարարեց Հեղափոխությունը հասել է այն նպատակներին որոնց համար սկսվել էր ։ Հեղափոխությունն ավարտված է։
  • Պատմիր Նապոլեոն Բոնապարտի կողմից վարած պատերազմների մասին:
  • Եվրոպայի առաջատար երկրները հայտնվեցին Ֆրանսիայի տիրապետության կամ ազդեցության ներքո՝ Իտալիան, Իսպանիան, Ավստրիան, Պրուսիան։Բայց Նապոլեոնի համար այդքանը հերիք չէր դրա համար նա 1812 թ. Մեծ բանակը մտավ Ռուսաստան։ Օգոստոսին Բորոդինոյի դաշտում տեղի ունեցավ գլխավոր ճակատամարտը։ Ռուսական բանակը պարտվեց և հանձնեց Մոսկվան։
  • Վերլուծիր Նապոլեոն Բոնապարտի ձախողման պատճառները:
  • Ներկայացրու Նապոլեոն Բոնապարտի մտքերից, ելնելով այդ մեջբերումներից փորձիր նկարագրել նրա տեսակը:
  • Նապոլեոն Բոնապարտը այն ազնիվ լավ մարդ է որը ամեն ինչ անում է որպեսզի պահի պետությունը։
  • Տեսաֆիլմը դիտելուց հետո գրել ամենատպավորիչ հատվածը, նոր տեղեկությունները:
  • Ամենատպավորիչ մասը դա նրա գործունեությունները և պատերազմները։

Հետազոտական աշխատանք- «Ժոզեֆ Ֆուշե»

Ստեֆան Ցվայգ «Ժոզեֆ Ֆուշե», «Մարի Ստյուարտ»/կարդալ/

Առաջադրանք 2

Եվրոպան 1815-1850-ական թթ.-եր

  • Համեմատիր նապոլեոնյան և հետնապոլեոնյան դարաշրջանները:
  • Հիմնավորիր զարգացման որ ուղին է նախընտրելի ՝ հեղափոխական, թե բարենորոգումների:
  • Վիեննայի վեհաժողովի որոշումներով Եվրոպայում հաստատված ազգային-պետական սահմանները:
  • Europe_1815_map_en
Posted in Հայոց լեզու 8

Դարձվածքներ 2

Բացատրի՛ր դարձվածքները բառարանի օգնությամբ:
Իրար սրտից ջուր խմել – իրար լավ հասկանալ
Հազար մաղով անցկացրած – լիրբ, աներես, անամոթ
Հիվանդի համար ջուր բերող – դանդաղաշարժ
Գլխին կրակ թափել – մեկի վրա սաստիկ բարկանալ
Կանաչ-կարմիրը կապել – տղային ամուսնացնել
Կոպեկի համար մեռած – գծուծ, ագահ
Ուրիշի բնում ձու ածել –Օգուտը ուրիշին տալ
Ոտքի կոխան դարձնել – տրորել, ոչնչացնել
Փուշը մատից հանել – օգնել, օժանդակել
Գրքի մի երեսը կարդալ — հարցին միակողմանի մոտենալ

Որ դարձվածքների  իմաստն է սխալ բացատրված:

  1. ժամավաճառ լինել – իզուր ժամանակ վատնել
    2.երեսից կախվել – թախանձել
    3.արյունը ջուր դառնալ – սարսափահար լինել
    4.աչքերը փակել – մեռնել
    5. աչքը ջուր կտրել –մի փահ նայել
    6. անձյուն ձմեռ – անճարակ մարդ
    7. գլխարկը գետնովը տալ – դավաճանել
    8. գլխին տալ — ողբալ
  2. Հետևյալ դարձվածքներով մեկական նախադասություն կազմել:
  3. Լեղին ճաքել
  4. արյունը գլխին խփել
  5. հոգին ավանդել
  6. անարգանքի սյունին գամել
  7. ճամփա պահել
  8. ականջի հետև գցել:

Շներից իմ լեղին ճաքել է։

Վահագնի կամակորություներից մայրիկիս արյունը գլխին խփեց։

Արմեն Ջիգարխանյանի հոգին ավանդեց։

Դասավանդողը անարգանքի սյունին գամեց ընկերոջը։

Տղան ճամփա պահեց աղջկան։

Ես նրա ասածը ականջի հետևը գցեցի։

  1. Փակագծերում տրվածներից ընտրեք ճիշտ տարբերակը:
  2. Նվագել (ջութակի վրա, ջութակ), կռվել (թշնամու դեմ, հետ), վերաբերել (հարցին, հարցի մասին), վատ վերաբերվել (ընկերոջը, ընկերոջ հետ), անհանգստանալ (կատարվածով, կատարվածից), մասնակցել (մրցույթին, մրցույթում), հաղթել (մրցույթում, մրցույթին), կասկածել (ընկերոջը, ընկերոջ վրա), համաձայն լինել (առաջարկին, առաջարկի հետ):

Հետևյալ բառերի համար գտնել հոմանիշ դարձվածքներ
ծաղրել- ձեռ առնել
հիվանդանալ- անկողին մտնել
օգնել- ձեռք մեկնել
հասկանալ-գլխի ընկնել
մեռնել- հոգին ավանդել
անտեսել- ականջի հետևը գցել
ծուլանալ- ձեռքերը ծալած նստել
ուրախանալ- ախարհով մեկ լինել
ճարպիկ
թանկ
սպառնալ
գունատվել
էժան

Երկու շարքից առանձնացնել դարձվածքն  ու նրա բացատրությունը:
1. Ականջին օղ անել, ահը սիրտն ընկնել, անվանը մուր քսել, անդանակ մորթել, առյուծ կտրել, բռունցք թափ տալ, արձան կտրել, բախտը ժպտալ,բառերը քամուն տալ, բերանը բաց մնալ:
2. Շատախոսել, հաջողվել, տանջել, մտապահել, հիանալ, քարանալ, սպառնալ, երկյուղել, խիզախանալ, անարգել: 

 Ականջին օղ անել-մտապահել

 ահը սիրտն ընկնել-երկյուղել

անվանը մուր քսել-անարգել

անդանակ մորթել-տանջել

առյուծ կտրել-խիզախանալ

բռունցք թափ տալ-սպառնալ

արձան կտրել-քարանալ

բախտը ժպտալ-հաջողվել

բառերը քամուն տալ- շատախոսել

բերանը բաց մնալ- հիանալ

Posted in անգլերեն 8

Active and Passive Voice

  1. Our butcher chop the best quality meat.

Best quality meat is choped by our butcher.

2. My aunt cook meat finely for her lamb stew.

Meat is finaly cooks for her lamb stew.

3. Traditional winemakers crush grapes wite their feet.

Grapes is crushed whith feet in traditional winemaking.

4. Good barman must pour the beer slowly to avoid froth.

Beer must is pours slowly to avoid froth.

5. You mustn’t sprinkle too much salt on salad.

A little salt must is sprinkles on the salad.

6. Village women still bake their bread at home.

Bread is stil baked at home by the villagers.

7. Some people boil the water in kettle to make quik tea.

Water is usually boiled in kittle to make quik tea.

8. Workers still sell cotton by hand in Turkey.

Cotton is still sells by hand.

9.Many homes will roast a turkey for Cristmas soon.

A turkey is will roasted in many homes for Cristmas .

10. We must wash fruts and vagitables before eating.

Fruits and vagitables is must washed before eating.

11. Jenny pick a new recipe almost every week.

A new recipe is picked almost every week by Jenny.

12. People fry fish in corn oil in Northern Turkey.

Fish is fryed in corn oil in Northern Turkey and tastes delicious.

13. You can peel bananas easily.

Bananas can is peels easily.

Posted in Գրականություն 8

Նամականի, Ջոն Սթեյնբեքի նամակը որդուն

«Մի՛ վախեցիր կորցնելուց. ոչ մի լավ բան երբեք չի կորչում»
Նոբելյան մրցանակակիր Ջոն Սթեյնբեքը միգուցե ավելի շատ հայտնի է որպես «Էդեմից Արևելք», «Ցասման ողկույզները» և «Մկների ու մարդկանց մասին» վեպերի հեղինակ, բայց նա աչքի է ընկել նաև իր հարուստ նամակագրությամբ:«Սթեյնբեք. կյանքը նամակներում» գրքի մեջ ներկայացված է հեղինակավոր գրողի ոչ սովորական կենսագրությունը: Այստեղ գրողի մտախոհ, սրամիտ, անկեղծ, խոցելի և մերկացնող 850 նամակներն ուղղված են ընտանիքին, ընկերներին, իր խմբագրին և ինչ-որ չափով հայտնի և ազդեցիկ հասարակական գործիչներին:    Նամակագրությունների մեջ առանձնանում է  1985 թվականին ավագ որդուն՝ Թոմին, գրված հետևյալ գեղեցիկ պատասխան նամակը, որտեղ պատանին խոստովանում է, որ գիշերօթիկ դպրոց հաճախելու տարիներին անհույս սիրահարվել է Սյուզան անունով մի աղջկա:    Սթեյնբեքի զգայուն, լավատեսական, հավիտենական, անսահման խորաթափանց  և իմաստուն խոսքերը դրոշմվում են յուրաքանչյուր մարդու սրտում և մտքում:Նյու Յորք    Նոյեմբերի 10, 1958 թվական    Թանկագին Թոմ    Այսօր առավոտյան ստացանք նամակդ: Ահա և իմ պատասխան նամակը:    Նախ և առաջ սիրահարվելը շատ լավ բան է, դա լավագույն բանն է, որ կարող է պատահել մարդու հետ: Թույլ չտաս որևէ մեկին այն աննշան ու անարժեք դարձնել:    Կան սիրո մի քանի տեսակներ. դրանցից մեկը եսասիրական, անազնիվ, ժլատ, ինքնասիրահարված մի զգացմունք է, որն օգտագործում է սերը մեծամտանալու համար: Դա սիրո տգեղ և խեղաթյուրված տեսակն է: Մյուս տեսակն օգնում է ներսումդ եղած ամենալավ բաները դուրս հանել՝ և՛ բարությունը, և՛ ուշադրությունը, և՛ հարգանքը: Դա ոչ միայն հասարակության հանդեպ հարգանքն է, որը դրսևորվում է  պահվածքի ու վարվելակերպի միջոցով, այլև կա ավելի մեծ հարգանք, որը մեկ այլ անձի՝ որպես եզակի և արժեքավոր մեկի ընդունումն է: Առաջին տեսակը հիվանդ, փոքր և թույլ կդարձնի քեզ, իսկ երկրորդը կարող է ուժ, քաջություն և բարություն հաղորդել ու նույնիսկ իմաստնություն, որի մասին նույնիսկ չես իմացել:    Դու ասում ես, որ քո սերը դատարկ չէ: Եթե  զգացմունքը խորն է, վստահաբար այն դատարկ չէ:    Ես չեմ կարծում, որ դու ինձ գրել ես հարցնելու համար, թե ինչ ես զգում, երբ սիրում ես: Դու ավելի լավ գիտես, քան որևէ մեկը: Բայց ես կփորձեմ իմ խորհուրդներով օգնել քեզ և ահա թե ինչ կասեմ:    Վայելիր սերը և ուրախ ու շնորհակալ եղիր դրա համար:    Սիրո նպատակը ամենալավ ու ամենագեղեցիկ բանն է: Փորձիր ապրել դրանով:    Եթե սիրում ես մեկին, կարող ես ասել նրան այդ մասին. միայն պետք է հիշես, որ որոշ մարդիկ շատ ամաչկոտ են, և երբեմն պետք է այդ ամաչկոտությունը հաշվի առնել:    Աղջիկները զգում ու հասկանում են, թե դու ինչ ես զգում, բայց նրանք սովորաբար սիրում են նաև լսել այդ մասին:    Երբեմն պատահում է, որ զգացմունքդ այս կամ այն պատճառով փոխադարձ չի լինում, բայց այն քո զգացմունքը պակաս արժեքավոր կամ պակաս լավը չի դարձնում:    Ես գիտեմ, թե ինչ ես դու զգում, քանի որ ես նույնպես սիրում եմ և ուրախ եմ, որ դու ևս սիրում ես:   Մենք ուրախ կլինենք հանդիպել Սյուզանին  :Էլենը(Ջոն Սթեյնբեքի կինը — Ա.Հ.) մեծ ուրախությամբ կկազմակերպի այդ հանդիպումը: Նա նույնպես շատ բան գիտի սիրո մասին և գուցե իր խորհուրդներով ավելի շատ օգնի քեզ, քան ես:    Մի վախեցիր կորցնելուց: Եթե այն ճիշտ է, ապա կիրականանա: Գլխավորը չշտապելն է: Ոչ մի լավ բան երբեք չի կորչում:Սիրով՝ՀայրիկԱռաջադրանք:
Կարդալ նամակը, հասկանալ, վերլուծել:Համաձայն եք «Մի՛ վախեցիր կորցնելուց. ոչ մի լավ բան երբեք չի կորչում» մտքի հետ, եթե այո, ինչու, եթե ոչ, ինչու:

Posted in Կենսաբանություն 8

Գլխուղեղ🧠

Գլխուղեղ, օրգան, նյարդային համակարգի կենտրոն ողնաշարավորների և անողնաշարավորների մեծ մասի մոտ։ Միայն որոշ անողնաշարավորներ, ինչպիսիք են, օրինակ, սպունգները, մեդուզաները, ասցիդաները և ծովաստղերը, չունեն գլխուղեղ, փոխարենն ունեն ցրված կամ կենտրոնացած նյարդային հանգույցներ։ Գլխուղեղը գտնվում է գլխում, սովորաբար առաջնային զգայական օրգանների՝ տեսողության, լսողության, հավասարակշռության, համի և հոտառության օրգանների մոտ։ Գլխուղեղը ողնաշարավորների մարմնի ամենաբարդ օրգանն է։ Մարդու մոտ, օրինակ, գլխուղեղի կեղևը կազմված է 15-33 միլիարդ նեյրոններից[2], որոնցից յուրաքանչյուրը սինապսներով կապված է հազարավոր այլ նեյրոնների հետ։ Այս նեյրոնները միմյանց հետ կապվում են աքսոններով, որոնցով ազդակները՝ գործողության պոտենցիալները, փոխանցվում են գլխուղեղի կամ մարմնի տարբեր հատվածներ։

Գլխուղեղ — դաս։ Կենսաբանություն, 8-րդ դասարան.

Ֆիզիոլոգիական տեսակետից գլխուղեղի ֆունկցիան օրգանիզմի օրգանների կենտրոնացված կառավարումն է։ Գլխուղեղն իր գործունեությունն իրականացնում է մկանային ակտիվության կառավարմամբ և քիմիական հատուկ միացությունների՝ հորմոնների սինթեզով։ Այս կենտրոնացված կառավարումը թույլ է տալիս առաջացնել արագ և համակարգված պատասխաններ՝ արտաքին միջավայրի փոփոխություններին համապատասխան։ Պատասխան ռեակցիայի ավելի պարզ տեսակները, օրինակ, ռեֆլեքսները կարող են միջնորդավորվել ողնուղեղով կամ ծայրամասային հանգույցներով, բայց ավելի նպատակային վարքային կառավարման համար անհրաժեշտ է կենտրոնացված կառավարում՝ հիմնված զգայական համակարգերի տվյալների վրա, որն ապահովում է գլխուղեղը։

Գլխուղեղի բջիջների աշխատանքը որպես առանձին միավորներ լավ ուսումնասիրված է, սակայն թե ինչպես են նրանք համակարգված ձևով աշխատում միլիոններով, դեռևս հստակ պարզ չէ[3]։ Ժամանակակակից նյարդաբանության վերջին մոդելները գլխուղեղին վերաբերում են ինչպես կենսաբանական համակարգչի, որը չնայած էլեկտրոնային համակարգչից տարբեր է իր մեխանիզմով, բայց նման է այն առումով, որ այն տեղեկատվություն է հավաքում արտաքին աշխարհի մասին, պահպանում և մշակում այն տարբեր եղանակներով՝ էլեկտրական համակարգչի կենտրոնական պրոցեսորի համանմանությամբ (CPU)։

Posted in Գրականություն 8

Ես Սեբաստացի եմ

Բարև ձեզ ես Նարե Խաչատրյանն եմ ։Սովորում եմ Մխիթար Սեբաստացի Կրթահամալիրի 8-4 դասարանում։Ես եկել եմ այս դպրոց 7րդ դասարանից ։Ես ընտրել եմ այս դպրոցը որովհետև այնտեղ ազատ է ամեն ինչ, հետաքրքիր նախագծեր են մտածում , Ճամփորդություներ կազմակերպում և այլն։ Ինձ նաև դուր է գալիս այն , որ ամեն ինչ ընտրովի է։Ես սիրում եմ մեր բոլոր դասավանդողներին նրանք լավն են և լավ բացատրում են դասը։Սիրում եմ երբ առավոտյան ես գնում եմ իմ երթուղայինով իմ եղբորս հետ։Սիրում եմ երբ երկար դասամիջոցին ապահովում են օգտակար և համեղ սնունդով։ԵՎ այն յուրահատուկ դպրոց է համեմատած այլ դպրոցների։

Posted in անգլերեն 8

Exercises

How many emails written every day ?

Chocolate sold in almost every coutry in the world.

Rice is not growen in England but it growen in Spain.

Are most emails sent from home computers ?

Ferrari cars are made in Italy.

Someone is picks up the every morning

People cut down a lot of trees every year

A lot trees are cuts every year.

People waste too much water

Too much water are too water