Posted in քիմիա

Առաջադրանքներ

1.Հայրիկը պատահաբար բենզինը լցրել է ջրի վրա: Օգնե՛ք հայրիկին բաժանել այդ խառնուրդը:


2. Հետեւյալ երեւույթներից որո՞նք են ֆիզիկական (ընտրությունը հիմնավորե՛ք).
ա) սառույցի հալվելը գ) ջրի գոլորշիանալը
բ) պղնձի սեւանալը տաքացնելիս դ) բաժակի կոտրվելը

պատասխան- ջրի գոլորշիանալը և բաժակի կոտրվելը։
3.Ստորեւ թվարկված նյութերից ո՞րը բնության մեջ պատրաստի չկա եւ ստացվում է բնական հումքի վերամշակումից.ա) նավթը գ) ջուրը բ) ոսկին դ) օղին

պատասխան- ջուրը, ոսկին ։
4.Ո՞ր եղանակը կընտրե՛ք աղաջրից մաքուր ջուր ստանալու համար. ա) թորումբ) բյուրեղացում գ) զտումդ) գոլորշիացում

պատասխան- գոլորշիացում։

 5. Գրե՛ք այն տարրերի հայերեն անվանումները եւ քիմիական նշանները, որոնք արտասանվում են՝ ցե, էն, էս, պէ, կուպրում, ֆեռում, արգենտում:

C- ածխածին N- ազոտ S- ծծումբ P- ֆոսֆոր

կուպրում- պղինձ

ֆեռում- երկաթ

արգենիում-արգոն

6. Նեոնի ատոմի զանգվածը` m0(Ne) = 3,32*10–23 գ է : Հաշվե՛ք նեոն տարրի հարաբերական ատոմային զանգվածը:

m0=3,32*10–23 : 1,66* 10- 23=20

7.Ինչպիսի՞ն են քիմիական տարրերի զանգվածային հարաբերությունները հետեւյալ բանաձեւերով արտահայտվող նյութերում.
ա) CaF2 բ) CH4 

 8.Հաշվե՛ք P2O5, Fe3O4 , նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները:

Mr=(P205)=65+80=142

Mr=(Fe3O4)=168+ 64=232

9.Նատրիումի հիդրօքսիդի մոլեկուլի զանգվածը 6,6445*10-23 գ է: Որքա՞ն է այդ նյութի
հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը:10. Հաշվե՛ք հետեւյալ նյութերը կազմող տարրերի զանգվածային բաժինները (%)`ըստ հետեւյալ
բանաձեւերի. ա)Na2SO3, բ)CaC2,

Posted in Uncategorized, քիմիա

1. Ո՞ր «հարկում» և ո՞ր «բնակարանում է ապրում» ածխածին տարրը:

C- 2 հարկ 6 բնակարան։

2. Ո՞ր տարրն է «ապրում» 20-րդ «բնակարանում»:

Ca-կալցիում։

3.Պարզաբանե’ք (օրինակներով ու մեկնաբանություն ներով) պարբերություն, խումբ,գլխավոր ու երկրորդական ենթախմբեր, կարգաթիվ հասկացությունները:

Պարբերությունները դրանք հորիզոնական շարքերն են որոնք սկսում են Ալկալիական մետաղներով և վերջանում Իներտ գազով։Որտեղ տարերրը իրենց ատոմական զանգվածի աճման կարգի են դասավորված։Օրինակ Li-ից միջև Ne:Իսկ տարերրի ատոմային համարները կամ այլ ձև կոչված բնակարանները կոչվում են կարգաթվեր:Փոքր պարբերությունը կազմված է մեկ շարքից իսկ մեծ պարբերությունը երկու։խմբերը դրանք շարքեր են որոնց տարերրը նման են իրար իրենց հատկություններով ։Խմբերը ունեն երկու ենթախում՝ Գլխավոր և Երկրորդական։Գլխավոր խմբերից են որտեղ տարեր կան և մեծ և փոքր պարբերություններից։Երկրորդականում մենակ մեծ պարբերությունից տարերր կան։

4. Ո՞րն է հինգերորդ «ավելորդ» տարրը` Be, Sr, Zn, Mg, Ca:

Ավելորդ է-Zn-ը որովհետև պատկանում է Երկրորդական ենթախմբին ։

5. Լրացրե’ք հետևյալ աղյուսակը.II խումբ

Գլխավոր ենթախումբԵրկրորդական ենթախումբ
1. Be`բերիլիում
2. Mg`մագնեզիում
3. Ca`կալցիում
4. Sr`Ստրոնցիում1.Zn` ցինկ
5.Ba`բարիում2.Cd`կադմիում
6.Ra`ռադիում3.Hg`Սնդիկ
7.

6.Լրացրե’ք բաց թողած բառակապակցությունը. Քիմիական տարրերի առաջացրած պարզ նյութերի, ինչպես նաև միացությունների ձևերն ու հատկություներն պարբերականկախման մեջ են տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածների մեծությունից:

7. Համապատասխանեցրե’ք քիմիական տարրն իր խմբի համարին և ընտրե’ք ճիշտհամապատասխանություններ ներառած շարքը:

ՏարրըԽումբը
1) Hա) IV
2) Beբ) V
3) CIգ) II
4) Nդ) I
ե) VII

Պատ՝ 3) 1դ, 2գ, 3ե, 4բ

Posted in քիմիա

Նախագիծ Քիմիա

  1. Ձեր  շրջապատում կամ կենցաղում ընտրել և գրել մարմինների,խառնուրդների,  նյութերի անվանումները: Լրացրել աղյուսակները
մարմիներնյութեր
սեղանփայտ
հագուստթել
գիրքթուղթ

2. Մաքուր նյութեր, խառնուրդներ

Մաքուր նյութերԽառնուրդներ
երկաթօդ
ազոտծուխ
ջուրկավաջուր

3. Խառնուրդները բաժանել

Համասեռ խառնուրդներԱնհամասեռ խառնուրդներ
օդըծուխ
շաքարաջուրկավաջուր
բենզինյուղը ջրի հետ

4. Նյութերը կազմված են մանրագույն մասնիկներից, որոնք կոչվում են ատոմներ։

5. Ես վերցրել եմ 3 հետևյալ նյութերը․ H2SO4NaNO3SiO2

6.Ձեր շրջապատում ուսումնասիրել,գրանցել տարբեր  երևույթներ  և լրացնել աղյուսակը՝

Ֆիզիկական երևույթՔիմիական երևույթ
ապակու կոտրվելը, կայծակը, ջրի գոլորշիացումըՇաքարի այրումը, տերևների դեղնելը, նավթի այրումը


5.Գործնական աշխատանք՝ Հաշվարկներ ըստ քիմիական բանաձևերի՝ 

5.1 Նյութի անվանումը H2SO4 – ծծմբական թթու

5.2 Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը – ջրածին ծծումբ և թթվածին

5.3 Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում – 2 ատոմ ջրածին, 1 ատոմ ծծումբ և 4 ատոմ թթվածին

5.4 Հաշվել՝Mr  Mr (H2 SO4) = 2 Ar (H) + Ar (S) + 4 Ar(O) = 2 • I + 32 + 4•16 = 98

5.5 Հաշվել տարրերի զանգվածային հարաբերությունները` m

m (H2) : m (S) : m(O4) = 2 : 32 : 64 ???

5.6 Հաշվել տարրերի զանգվածային բաժինները`w

w = Ar x a/Mr

w (H) = 2/ 98 = 1/49 = 0,02 x 100% = 2%

w (S) = 1×32/98 = 0,326x 100% = 32,6%

w (O) = 4×16/98 = 64/98 = 0,653×100% = 65,3%

5.7 Նյութը բարդ է, թե պարզ – Բարդ նյութ է

 5.8 Հաշվել մեկ մոլեկուլի զանգվածը 

m0 (H2 SO4)= զ․ա․մ․ x Mr (H2 SO4) = 1,667 x 10 -24 x 98 = 16,3 x 10-23 գ


5.Գործնական աշխատանք՝ Հաշվարկներ ըստ քիմիական բանաձևերի՝ 

5.1 Նյութի անվանումը  NaNO3 – նատրիումի նիտրատ աղ

5.2 Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը – նատրիում, ազոտ և թթվածին

5.3 Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում – 1 ատոմ նատրիում, 1 ատոմ ազոտ և 3 ատոմ թթվածին

5.4 Հաշվել՝Mr  Mr (NaNO3) = Ar (Na) + Ar (N) + 3 Ar(O) = 23 + 14 + 3•16 = 85

5.5 Հաշվել տարրերի զանգվածային հարաբերությունները` m

m (Na) : m (N) : m(O3) = 23 : 14 : 48 ???

5.6 Հաշվել տարրերի զանգվածային բաժինները`w

w = Ar x a/Mr

w (Na) = 23/ 85 = 0,27 x 100% = 27%

w (N) = 1×14/85 = 0,164x 100% = 16,4%

w (O) = 3×16/85 = 48/85 = 0,564×100% = 56,4%

5.7 Նյութը բարդ է, թե պարզ – Բարդ նյութ է

 5.8 Հաշվել մեկ մոլեկուլի զանգվածը 

m0 (NaNO3)= զ․ա․մ․ x Mr (NaNO3) = 1,667 x 10 -24 x 85 = 14,2 x 10-23 գ


5.Գործնական աշխատանք՝ Հաշվարկներ ըստ քիմիական բանաձևերի՝ 

5.1 Նյութի անվանումը  SiO2 – Սիլիցիումի օքսիդ

5.2 Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը – սիլիցիում ևթթվածին

5.3 Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում – 1 ատոմ սիլիցիում և 2 ատոմ թթվածին

5.4 Հաշվել՝Mr  Mr (SiO2) = Ar (Si) + 2 Ar(O) = 28+ 2•16 = 60

5.5 Հաշվել տարրերի զանգվածային հարաբերությունները` m

m (Si) : m(O2) = 28:32 ???

5.6 Հաշվել տարրերի զանգվածային բաժինները`w

w = Ar x a/Mr

w (Si) = 28/ 60 = 0,466 x 100% = 46,6%

w (O) = 2×16/60 = 32/60 = 0,533×100% = 53,3%

5.7 Նյութը բարդ է, թե պարզ – Բարդ նյութ է

 5.8 Հաշվել մեկ մոլեկուլի զանգվածը 

m0 (SiO2)= զ․ա․մ․ x Mr (SiO2) = 1,667 x 10 -24 x 60 = 10,0 x 10-23 գ

Posted in քիմիա

Ատոմային տեսությունը նկարագրում է ատոմների բնույթը, նյութի կառուցվածքային բլոկները:

  • ուսումնասիրել տեսության ստեղծման պատմությունը

Ատոմային տեսությունը ատոմների եւ նյութի բնույթի գիտական ​​նկարագրությունը է: Այն համատեղում է ֆիզիկայի, քիմիայի եւ մաթեմատիկայի տարրերը: Ժամանակակից տեսության համաձայն, նյութը կազմված է փոքր մասնիկներից, որոնք կոչվում են ատոմներ, որոնք, իր հերթին, կազմված են ենթատոմային մասնիկներից : Որոշակի տարրերի ատոմները նույնական են շատ առումներով եւ տարբեր են այլ տարրերի ատոմներից: Ատոմները միավորում են այլ ատոմների հետ ֆիքսված համամասնություններ ` մոլեկուլներ եւ միացություններ կազմելու համար:

  • ,,Ատոմ,, ,,մոլեկուլ.. տերմինների նշանակությունը
  • Ատոմ-Ատոմները նյութի փոքրագույն քիմիապես անբաժանելի մասնիկներն են։
  • Մոլեկուլ- Մոլեկուլը ամենափոքր մասնիկն է որը պահպանում է տվյալ նյութի հիմնական քիմիական հատկությունը։ Մոլեկուլները կազմված են ատոմներից։
  • Ատոմա-մոլեկուլային տեսության նշանակությունը քիմիական երևույթների բացատրման համար . Ատոմները նյութի փոքրագույն մասնիկներն են, որոնք անհնար է բաժանել մեկը մյուսի կամ ոչնչացնել: Միևնույն քիմիական տարրի ատոմները բացարձակապես նույնն են և ունեն նույն կշիռը: Տարբեր տարրերի ատոմներն ունեն տարբեր կշիռներ: Քիմիական փոխազդեցության հետևանքով ատոմները միանում են մեկը մյուսին՝ պարզ կամ ամբողջ թվերի հարաբերությամբ: Ատոմի տեսության ստեղծման պատմությունը:Մոլեկուլի գաղափարը և անվանումը առաջինն օգտագործել է ֆրանսիացի բնափիլիսոփա Պիեռ Գասենդին : Մոլեկուլը՝ որպես քիմիական փոխարկումների ենթարկվող և ատոմից տարբերվող նյութի ամենափոքր քանակություն, ձևակերպել է Ա. Ավոգադրոն: Մոլեկուլ հասկացությունը պաշտոնապես գիտության մեջ է մտել ավելի ուշ: Ֆրանսիացի ֆիզիկոս Ժ.Պերենի բրոունյան շարժման ուսումնասիրությունները դարձան մոլեկուլի գոյության առաջին փորձնական ապացույցը։ Մոլեկուլի կառուցվածքի հիմնական օրինաչափությունները պարզվեցին քիմիական ռեակցիաների հետազոտման, նոր, հատկապես օրգանական միացությունների սինթեզի, անալիզի և ֆիզիկական մեթոդների կիրառման շնորհիվ։ Մոլեկուլի հայտնագործումը քիմիայի՝ որպես գիտության զարգացման արդյունքն է։ Մոլեկուլի կառուցվածքը, հատկությունները և փոխարկումների օրինաչափություններն այսօր էլ քիմիայի ուսումնասիրության հիմնական առարկաներն են։
  • ուսումնասիրել այն գիտնականների կյանքը և գործունեությունը,որոնք ստեղծել են այս տեսությունը                                                                                                                       Ընթացքը

Անդրե-Լուի Դեբիերն (ֆր.՝ André-Louis Debierne, հուլիսի 141874[1][2][3]20th arrondissement of ParisՓարիզ – օգոստոսի 311949[1][3]Փարիզ), ֆրանսիացի քիմիկոս։ Հայտնագործել է ակտինիումը (1899), Մարիա Սկլոդովսկայա-Կյուրիի հետ համատեղ ստացել է մետաղական ռադիում (1910), 1911 թվականին ստեղծել է առաջին միջազգային ռադիումային էտալոնը, որպես Մարի Կյուրիի ուրանի հանքաքարի հետ աշխատանքների շարունակության արդյունք։

Դեբիերնը սովորել է Փարիզի քիմիայի և ֆիզիկայի արդյունաբերական բարձրագույն դպրոցում (ESPCI ParisTech)[4]: Նա Չարլզ Ֆրիդելի աշակերտն էր և Պիեռ ու Մարի Կյուրիներին մոտ ընկերը։ 1906 թվականին՝ Պիեռ Կյուրիի մահից հետո Դիբեիերն օգնում է Մարի Կյուրիին դասավանդման և հետազոտման մեջ։ 1910 թվականին Մարի Կյուրիի հետ ստացել է մետաղական ռադիում՝ տեսանելի չափերով, որը սակայն հետո վերածել են համաձուլվածքների։

Posted in քիմիա

Ընթացքը՝

  1. Ձեր  շրջապատում կամ կենցաղում ընտրել և գրել մարմինների,խառնուրդների,  նյութերի անվանումները: Լրացրել աղյուսակները
մարմիներնյութեր
սեղանփայտ
հագուստթել
գիրքթուղթ

2. Մաքուր նյութեր, խառնուրդներ
Մաքուր նյութերԽառնուրդներ
երկաթօդ
ազոտծուխ
ջուրկավաջուր
3. Խառնուրդները բաժանել
Համասեռ խառնուրդներԱնհամասեռ խառնուրդներ
օդըծուխ
շաքարաջուրկավաջուր
բենզինյուղը ջրի հետ

4. Նյութերը կազմված են մանրագույն մասնիկներից, որոնք կոչվում են ատոմներ։

5. Ես վերցրել եմ 3 հետևյալ նյութերը․ H2SO4, NaNO3, SiO2

Ֆիզիկական երևույթՔիմիական երևույթ
Ֆիզիկական երևույթներն են այն երևույթները որոնք պահում են իրենց
ձևը, կառուցվածքը ,ծավալը բայց չեն փոխակերպվում այլ նյութի։
Քիմիական նյութերն են այն նյութերը որոնք իրենց ձևով ամեն ինչով կարող են փոխակերպվել այլ նյութի։


Գործնական աշխատանք՝ Հաշվարկներ ըստ քիմիական բանաձևերի՝ 

  1. Նյութի անվանումը H2SO4 – ծծմբական թթու
  2. Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը – ջրածին ծծումբ և թթվածին
  3. Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում – 2 ատոմ ջրածին, 1 ատոմ ծծումբ և 4 ատոմ թթվածին
  4. Հաշվել՝Mr  Mr (H2 SO4) = 2 Ar (H) + Ar (S) + 4 Ar(O) = 2 • I + 32 + 4•16 = 98

NaNO3 1 Նատրիում 1 Ազոտ 3 թթվածին

, FeSO4, 1 Երկաթ 1 Ծծումբ և4 թթվածին

KMnO4 1 կալիում 1 մանգան և 4 թթվածին

, SiO2– սիլիցիումի օքսիդ
1.Նյութի անվանումը սիլիցիումի օքսիդ
2.Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը սիլիցիում և թթվածին
3.Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում 1 ատոմ սիլիցիում և 2 ատոմ թթվածին

1.Նյութի անվանումը
2.Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը սիլիցիում և թթվածին
3.Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում 1 ատոմ սիլիցիում և 2 ատոմ

Mr (N2O3) = 2 • Ar (N) + 3 • Ar (O) = 2 .14 + 3 . 16 = 28 + 48 = 76Mr (KOH) = Ar (K) + Ar (O) + Ar (H) = 39 + 16 + I = 56

 

Posted in քիմիա

Նախագիծ`Քիմիական տարրերի և նյութերի տարածվածությունը

Նախագիծ`Քիմիական տարրերի  և նյութերի տարածվածությունը
Առաջարկվող թեմաները
1. Քիմիական տարրերի տարածվածությունը բնության մեջ

Քիմիական տարրերի տարածվածությունը
բնության մեջ
 Քիմիական տարրերից երկրակեղևում առավել
տարածված են թթվածինը և սիլիցիումը։ ...


2.Քիմիական տարրերի տարածվածությունը տիեզերքում

Քիմիական տարրերի
տարածվածությունը տիեզերքում
 Տիեզերքում առավել տարածված
տարրը ջրածինն է, որին
հաջորդում է հելիումը։
Տիեզ...


3.Քիմիական տարրերի տարածվածությունը երկրակեղեվում

Քիմիական տարրերի
տարածվածությունը երկրակեղևում
 Երկրակեղևում տարրերի
պարունակությունը տարբերվում է
Երկրում տարրերի
պարուն...
Քիմիական տարրերի տարածվածությունը
մարդու օրգանիզմում (միկրոտարրեր)
 Միկրոտարրերը, օրգանիզմներում փոքր
քանակներով պարունակ...
Ամենենատարածված նյութը
երկրագնդի վրա՝ ջուր
 Ջուրը բնության
ամենատարածված նյութն է,
բնության մեջ հանդիպում է պինդ,
հեղուկ,...


4.Քիմիական տարրերի տարածվածությունը մարդու օրգանիզմում
5.Ամենենատարածված նյութը երկրագնդի վրա
6.Ամենատարածված գազային նյութը օդում:

Posted in քիմիա

Գործնական աշխատանք Օդի բաղադրության

Գործնական աշխատանք`Օդի բաղադրության որոշումը
Ջրում դնում ենք թեթև խցանի վրա ամրացրած մոմը:Մոմը այրում ենք և փակում ապակյա խողովակով:Ինչ նկատեցինք,ինչու մոմը հանվավ և ինչու ջուրը բարձրացավ խողովակի մեջ:
Օդի  բաղադրությունը`    1/5 –ը կամ  21%  Թթվածին (O2)  4/5-ը  կամ  78%  Ազոտ (N2)
Ինչու մոմը հանգավ,ինչու ջուրը

վառեցինք մոմը

դրեցինք ջրի վրա

իսկ հետո պակեցինք խողովակով

մոմը հանգեց ևմիարժամանակ բարձրացավ ջրի հետ և հասկացանք որ օդի թթվածինը կազմում է 21%-ը։

Posted in քիմիա
Պարզ նյութի արտաքին տեսք

Հեղուկ քլորը փակ անոթում
Ատոմի հատկություններ
Անվանում, սիմվոլ, կարգաթիվՔլոր / Chlorum (Cl), Cl, 17
Ատոմային զանգված
(մոլային զանգված)
[35, 446; 35,457][1] զ. ա. մ. (գ/մոլ)
Էլեկտրոնային կոնֆիգուրացիա[Ne] 3s2 3p5
Ատոմի շառավիղ100 պմ
Քիմիական հատկություններ
Կովալենտ շառավիղ99 պմ
Վան-դեր-Վալսի շառավիղ
Իոնի շառավիղ(+7e)27 (-1e)181 պմ
Էլեկտրաբացասականություն3,16 (Պոլինգի սանդղակ)
Էլեկտրոդային պոտենցիալ0
Օքսիդացման աստիճաններ7, 6, 5, 4, 3, 1, 0, −1
Իոնացման էներգիա
(առաջին էլեկտրոն)
 1254,9(13,01) կՋ/մոլ (էՎ)
Պարզ նյութի թերմոդինամիկական հատկություններ
Հալման ջերմաստիճան172,2 Կ
Եռման ջերմաստիճան238,6 Կ
Կրիտիկական կետ416,9 Կ, 500 ՄՊա
Մոլային ծավալ18,7 սմ³/մոլ
Պարզ նյութի բյուրեղային ցանց
Բյուրեղացանցի կառուցվածքՇեղանկյուն
Բյուրեղացանցի տվյալներa=6,29 b=4,50 c=8,21
Այլ հատկություններ
Ջերմահաղորդականություն(300 Կ) 0,009 Վտ/(մ·Կ)
CAS համարCAS գրանցման համար?
17Քլոր
Պարզ նյութի արտաքին տեսք

Հեղուկ քլորը փակ անոթում

Ատոմի հատկություններ
Անվանում, սիմվոլ, կարգաթիվ
Քլոր / Chlorum (Cl), Cl, 17
Ատոմային զանգված
(մոլային զանգված)
[35, 446; 35,457][1] զ. ա. մ. (գ/մոլ)
Էլեկտրոնային կոնֆիգուրացիա
[Ne] 3s2 3p5
Ատոմի շառավիղ
100 պմ
Քիմիական հատկություններ
Կովալենտ շառավիղ
99 պմ
Վան-դեր-Վալսի շառավիղ

Իոնի շառավիղ
(+7e)27 (-1e)181 պմ
Էլեկտրաբացասականություն
3,16 (Պոլինգի սանդղակ)
Էլեկտրոդային պոտենցիալ
0
Օքսիդացման աստիճաններ
7, 6, 5, 4, 3, 1, 0, −1
Իոնացման էներգիա
(առաջին էլեկտրոն)
 1254,9(13,01) կՋ/մոլ (էՎ)
Պարզ նյութի թերմոդինամիկական հատկություններ
Հալման ջերմաստիճան
172,2 Կ
Եռման ջերմաստիճան
238,6 Կ
Կրիտիկական կետ
416,9 Կ, 500 ՄՊա
Մոլային ծավալ
18,7 սմ³/մոլ
Պարզ նյութի բյուրեղային ցանց
Բյուրեղացանցի կառուցվածք
Շեղանկյուն
Բյուրեղացանցի տվյալներ
a=6,29 b=4,50 c=8,21
Այլ հատկություններ
Ջերմահաղորդականություն
(300 Կ) 0,009 Վտ/(մ·Կ)
CAS համար
CAS գրանցման համար?
17
Քլոր